برای مشاوره با پزشکان کلیک کنید
;
اختلال‌ کم‌ توجهی‌ ـ بیش‌ فعالی‌ عبارت‌ است‌ از یک‌ نوع‌ رفتار خاص‌ در کودکان‌ به‌ طوری‌ که‌ این‌ کودکان‌ تنها می‌توانند برای‌ مدت‌ کوتاهی‌ روی‌ یک‌ موضوع‌ خاص‌ تمرکز کنند. ضمناً این‌ کودکان‌ گاهی‌ حرکات‌ و رفتار کنترل‌ نشده‌ای‌ را به‌ طور ناگهانی‌ از خود بروز می‌دهند. البته‌ بیش‌ فعالی‌ می‌تواند وجود داشته‌ باشد یا نداشته‌ باشد. به‌ نظر می‌رسد که‌ این‌ اختلال‌ در اختلالات‌ یادگیری‌ نقش‌ داشته‌ باشد و تخمین‌ زده‌ می‌شود حدود 10%-5% کودکان‌ مدرسه‌ای‌ گرفتار این‌ اختلال‌ باشند.
اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی وضعیتی است که باعث بروز 3 گروه علائم می‌شود: بیش‌فعالی، تکانشی و کم‌توجهی. کودکان مبتلا ممکن است یک یا چند مورد از علائم را داشته یا به موازات رشد کودک، علائم از نظر تواتر یا الگو تغییر کند. در اغلب موارد، کودک در کنترل رفتار یا تمرکز خود با مشکل مواجه بوده و عواقب رفتار خود را به زحمت قبول می‌کند. این کودکان اغلب بی‌ادب نیستند، اما خودسر بوده و می‌خواهند که اطرافیانشان را تحریک کرده و به زحمت بی‌اندازند.
  1. بیش‌فعالی: رفتار بیش‌فعال به‌صورت بی‌قراری یا صحبت کردن بیش از حد، مشکل در نشستن برای انجام کاری، مشکل در بازی کردن بی‌سر و صدا، بی‌قراری مکرر یا همیشه ظاهری شبیه «آماده حرکت» داشتن تعریف می‌شود. این علائم اغلب تا زمانی که کودک به سن 4 سالگی می‌رسد، دیده شده و به مدت 3 تا 4 سال بعد هم ادامه پیدا می‌کند. اوج و شدت علایم در سنین 7 تا 8 سالگی دیده شده و پس از آن فروکش می‌کند تا سنین نوجوانی علائم بیش‌فعالی ممکن است کمتر قابل توجه باشند، هرچند تا بزرگسالی هم ممکن است ادامه پیدا کند.
  2. تکانشی: رفتار تکانشی در اغلب موارد همراه با بیش‌فعالی در کودکان کم سن و سال‌تر دیده می‌شود. این رفتار باعث می‌شود کودک به زحمت نوبت خود را رعایت کند، پاسخ‌ها را با سرعت بیش از حد بدهد، در رفتار همکلاسی‌هایش اختلال ایجاد کند، مزاحم فعالیت‌های دیگران شده یا آنها را قطع کند، از سوی همکلاسی‌ها طرد شده یا به دیگران آسیب غیرعمدی وارد کند. همانند علائم بیش‌فعالی، علائم تکانشی نیز تا سن 4 سالگی دیده شده، طی 3 تا 4 سال بعد ادامه یافته و در سنین 7 تا 8 سالگی به اوج خود می‌رسد. به‌هر حال، این دسته علائم می‌‌توانند مانند یک مشکل عمده در تمام طول زندگی فرد همراه وی بماند.
  3. کم‌توجهی: کم‌توجهی اشکال مختلفی دارد، مانند فراموشی، بی‌صبری، گم کردن یا جاگذاشتن اشیاء، بی‌نظمی، افت تحصیلی در مدرسه، پیگیری ضعیف تکالیف یا وظایف، تمرکز ضعیف و توجه کم به جزئیات. از آنجا که این مشکلات با روند نیازهای تکاملی کودک منافات دارد، بیشتر خود را در سنین 8 تا 9 سالگی نشان می‌دهد. هرچند گاهی در کودکان کم‌سن‌تر که هنوز به مدرسه نرفته‌‌اند نیز دیده می‌شود. کم‌توجهی به احتمال زیاد تا نوجوانی باقی مانده و می‌تواند تا بزرگسالی هم بماند.

 
انواع اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی

3 زیرگروه از اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی شناخته شده‌اند:
  1. نوعی که کم‌توجهی در آن غالب است و قبلا تحت‌عنوان اختلال کمبود توجه شناخته می‌شد،
  2. نوعی که بیش‌فعالی ـ تکانشی در آن غالب است،
  3. ترکیبی از هر دو مورد فوق.
علائم غالبی که در کودک دیده می‌شود، نوع اختلال را تعیین کرده و در طول زمان نیز می‌تواند به نوع دیگر تبدیل شود.
علت دقیق این اختلال به درستی مشخص نیست.
عوامل زیادی در توسعه اختلال کم توجهی بیش فعالی دخیل دانسته شده اند. این بیماری در خانواده ارثی است و مطالعات نقش ژن ها را در آن تایید کرده است. عوامل محیطی خاص نیز می توانند در بروز این بیماری نقش داشته باشند مثلا مشکلات سیستم عصبی مرکزی در لحظات کلیدی توسعه.
انجمن روانپزشکی آمریکا معیارهای تشخیصی این اختلال را مشخص کرده که شامل موارد زیر است:
  • علائم باید در بیش از یک مکان دیده شوند (مثلا خانه و مدرسه)،
  • علائم باید حداقل برای مدت 6 ماه به‌طور پایدار برقرار باشند.
  • علائم باید قبل از سن 12 سالگی بروز کرده باشند.
  • علائم باید عملکرد تحصیلی، اجتماعی یا شغلی فرد را مختل کرده باشند.
  • علائم باید برای سن کودک بیش از حد باشند.
  • دیگر اختلالات روحی که این علائم را تقلید می‌کنند، باید رد شوند.
نکته مهم آنکه برای تایید تشخیص این اختلال ارزیابی‌های پزشکی، رشدی، تحصیلی، روانی کامل باید انجام شود.
 

اختلالات همراه

دیگر اختلالات روان‌شناختی و تکاملی نیز در نیمی از کودکان مبتلا به اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی وجود دارد که افتراق آنها از این اختلال مشکل است، زیرا اغلب آنها علائم شبیه هم دارند که با هم همپوشانی می‌کنند. شایع‌ترین اختلالات همراه شامل ناتوانی‌های یادگیری، اختلالات رفتاری مخرب (اختلال نافرمانی مقابله‌ای و اختلال سلوک)، اضطراب، و اختلالات خلقی (افسردگی یا اختلال دوقطبی) است. اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی می‌تواند همزمان با اختلال طیفی اوتیسم بروز کند.
جهت درمان اختلالات همراه، درمان دارویی توصیه می‌شود. درمان‌های رفتاری یا روانی نیز تجویز می‌شوند. کودکان مبتلا به این اختلالات همزمان اغلب نیاز به مراقبت‌های ویژه تحت نظر متخصصان مربوط دارند.
  1. اختلالات یادگیری: این اختلال در 20 تا 50 درصد کودکان مبتلا به اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی دیده شده و می‌تواند عملکرد آنها را در مدرسه با مشکل مواجه کند. والدین در صورت مشاهده اختلال در خواندن، هجی کردن لغات یا ریاضیات در کودکانشان، باید با معلم یا مشاور کودک خود صحبت کنند.
  2. اختلالات رفتاری مخرب: این اختلالات شامل اختلال نافرمانی مقابله‌ای و اختلال سلوک بوده و تا 40 درصد افراد مبتلا به اختلال کم‌توجهی ـ بیش‌فعالی را درگیر می‌کند. هرچند همه کودکان و نوجوانان گاهی این رفتارها را از خود نشان می‌دهند، افراد دارای اختلال نافرمانی مقابله‌ای و اختلال سلوک، رفتارهای مخرب خود را به کرات بروز داده و مدت زمان آنها نیز طولانی‌تر از میزانی است که به‌طور معمول انتظار می‌رود. اختلال نافرمانی مقابله‌ای اغلب باعث ایجاد بحث و جدل با والدین، بداخلاقی مکرر، و امتناع از پیروی از قوانین مدرسه یا خانواده می‌شود. اختلال سلوک، شکل شدیدتر از اختلال نافرمانی مقابله‌ای است که شامل الگوی شکستن عمدی قواعد و در عین حال، تلاش برای جلوگیری از گرفتار شدن، دروغ گفتن، سرقت یا رفتارهای پرخاشگرانه که تهدید یا آسیبی است برای دیگران و حتی حیوانات.
اختلال کم توجهی بیش فعالی که به اختصار ADHD خوانده می شود اغلب با رفتاردرمانی و مشاوره بهبودی زیادی حاصل می کند. برخی کودکان مبتلا به ADHD ممکن است به اختلال اضطراب یا افسردگی نیز دچار شوند. در این وضعیت مشاوره هم به ADHD کمک می کند هم به مشکلاتی که همراه آن فرد را درگیر کرده است.
مثال هایی از تراپی هایی که به بیمار ارائه می شود به شرح زیر است:
  • رفتار درمانی
  • روان درمانی
  • آموزش مهارت های فرزندپروری
  • خانواده درمانی
  • آموزش مهارت های اجتماعی
 

استمرار درمان

بهترین نتایج زمانی حاصل می شود که درمان بصورت تیمی انجام شود؛ یعنی همکاری معلمان، والدین، درمانگران یا پزشکان. اطلاعات خود درباره بیماری ADHD را بالا ببرید و آنها را در اختیار معلم کودک خود بگذارید تا در مواجه با کودک در کلاس درس توانایی لازم را داشته باشد.
اگر کودک تحت درمان ADHD است لازم است بطور منظم پزشکش را ملاقات کند تا زمانیکه علائم تا حد زیادی بهبود یابند؛ پس از آن اگر علائم پایدار است هر 3 یا 4 ماه یک بار مراجعه به پزشک ضروری است.
چنانچه هرگونه عوارض جانبی دارویی اعم از بی اشتهایی، اشکال در صحبت کردن یا افزایش تحریک پذیری مشاهده کردید یا کودک با درمان های اولیه بهبودی زیادی نشان نداد حتما به پزشک مراجعه کنید.
 

درمان های جایگزین

مطالعات کمی وجود دارد که بیانگر تاثیر درمان های جایگزین بر کاهش علائم اختلال کم توجهی بیش فعالی دارد. پیش از آنکه هرگونه درمان جایگزینی را استفاده کنید حتما با پزشک کودک خود مشورت کنید. برخی از درمان های جایگزین که بکار رفته اند اما بطور کامل از لحاظ علمی ثابت نشده اند عباتند از:
  • تمرینات منظم یوگا و مدیتیشن
  • رژیم های غذایی خاص: بیشتر رژیم های توصیه شده در این بیماری شامل محدود کردن غذاهایی می شود که بنظر می رسد باعث افزایش بیش فعالی کودک می گردد؛ مثل شکر و آلرژن های رایج از قبیل گندم، شیر و تخم مرغ. برخی رژیم ها بر پرهیز از مصرف افزودنی ها و رنگ های مصنوعی در غذاها تاکید می کنند. تاکنون مطالعات رابطه ای بین رژیم غذایی و بهبود علائم ADHD پیدا نکرده اند اگرچه برخی شواهد تجربی شخصی پیشنهاد می کنند که تغییر رژیم غذایی ممکن است تفاوت هایی در علائم بیمار ایجاد کند. مصرف کافئین بعنوان یک محرک در کودکان مبتلا به ADHD می تواند تاثیرات خطرناکی داشته باشد و توصیه نمی شود.
  • ویتامین ها یا مکمل های معدنی: درحالیکه ویتامین ها و مواد معدنی خاص موجود در خوراکی ها برای سلامت عمومی بدن مفید است شواهدی دال بر تاثیر مثبت مکمل های ویتامینی و معدنی در کاهش علائم ADHD وجود ندارد. مگادوز های ویتامین یا دوزهایی از ویتامین که از حد مجاز توصیه شده تجاوز می کند می تواند مضر نیز باشد.
  • مکمل های گیاهی: شواهدی وجود ندارد که پیشنهاد کند درمان های گیاهی به کاهش علائم ADHD کمک می کند و حتی برخی از آنها ممکن است مضر باشد.
  • فرمولاسیون اختصاصی: اینها محصولاتی هستند که از ویتامین ها، عناصر ریزمغذی و دیگر ترکیبات ساخته شده اند و بعنوان مکمل درمان کودکان مبتلا به ADHD فروخته می شوند. تابحال هیچ گونه تحقیقی روی این محصولات انجام نشده یا تحقیقات بسیار کم است و سازمان غذا و داروی آمریکا نیز نظارتی روی آنها ندارد و بنابراین احتمالا بی اثر هستند یا حتی می توانند مضر باشند.
  • اسیدهای چرب ضروری: این چربی ها که شامل اسیدهای چرب امگا 3 می شوند برای عملکرد صحیح مغز لازمند. محققان هنوز در حال مطالعه این فرضیه هستند که آیا مصرف آنها علائم ADHD را بهبود می بخشد؟
  • تمرینات نوروفیدبک: در نوروفیدبک کودک بر وظایف خاصی تمرکز می کند در حالیکه همزمان دستگاهی الگوی امواج مغزی او را نشان می دهد. هدف یادگیری حفظ فعالیت الگوی امواج مغزی در جلوی مغز و بهبود علائم ADHD است. تحقیقات بیشتری باید در این زمینه انجام شود.
  • ورزش منظم

پزشکان زیر در درمان این بیماری می توانند کمکتان کنند

مقاله های مرتبط با این بیمارینمایش آرشیو

    • ریتالین نوعی آمفتامین است مثل شیشه!۱۳۹۳/۰۵/۱۸

      اگر این داروها بجا و با تجویز پزشک مصرف شوند مفیدند در غیر این صورت عوارضی دارند که بیش از فوایدشان خواهد بود.
    • آیا نوروفیدبک واقعا معجزه می کند؟۱۳۹۳/۰۵/۱۹

      نوروفیدبک یا نوروتراپی روشی است که در آن به کمک ابزار نوار مغزی و به وسیله حِسگرهایی که روی پوست‌سر تعبیه می‌شود و به آمپلی‌فایر و رایانه متصل است، امواج مغزی ثبت می‌شود
    • تلفن همراه عامل پریشانی۱۳۹۵/۰۲/۲۹

      دانشمندان به تازگی دریافته‌اند که استفاده از تلفن‌های همراه می‌تواند به عنوان یک عامل محرکه برای ابتلا به اختلال نقص توجه عمل کرده و کاربران این دستگاه‌های هوشمند را به دردسر بیندازد.
    • افزایش تمرکز در شب امتحان به زور قرص ریتالین۱۳۹۷/۰۳/۰۷

      ریتالین دارویی است که معمولا در درمان افسردگی تجویز می شود و می‌تواند کمک کند کودک مبتلا به اختلال کم توجهی بیش‌فعالی، تمرکز بیشتری داشته باشد. اما متاسفانه از سال‌ها پیش، استفاده از آن برای افزایش تمرکز، در دانش‌آموزان و دانشجویان که شب امتحان می‌خواهند به مدت طولانی بیدار بمانند، رواج یافته و بدون توجه به عوارض و خطرهای مصرف، از آن استفاده می‌کنند.
    • آیا باید نگران نوسانات خلقی ام باشم؟۱۳۹۶/۰۷/۰۴

      آیا در طول یک روز نوسانات خلقی دارید، یعنی لحظه‌ای خوشحال هستید و اندکی بعد احساس غم به شما دست می‌دهد؟ اگر در طول روز نوسانات خلقی زیادی داشته باشید، ممکن است این سوال برایتان مطرح شده باشد که آیا این تغییرات خلقی عادی هستند؟ در جواب این سوال می‌توان از کلمه «شاید» استفاده کرد و این پاسخ تا مادامی مصداق دارد که این تغییرات زندگی شما و زندگی افراد دوروبرتان را دچار اختلال نکنند.

مرکز مشاورهنمایش آرشیو

تیرویید

پاسخ توسط محبوبه سادات حسینی ۱۳۹۸/۰۵/۰۶
#4090

محبوبه سادات حسینی

با سلام خیر تاثیری نداره ولی انچه مسلم است این است که بعد از سن چهل سالگی کم بودن ذخیره تخمدانی کاملا طبیعی و قابل انتظار است.

قرمزی پوست،پوست پوست شدن و سوزش و خارش

پاسخ توسط ربابه غیبی ۱۳۹۸/۰۴/۳۱
#4086

ربابه غیبی

سلام شما احتمالا اگزماى سبوره دارید. اما بهتر است از نزدیک ویزیت شوید

گرفتن پا

پاسخ توسط الهه دولتشاهی ۱۳۹۸/۰۴/۳۰
#4085

الهه دولتشاهی

سلام لطفا سن و داروهای مصرفی خود را ذکر کنید.

آزمایش کلسترول

پاسخ توسط ادمین بهپو ۱۳۹۸/۰۴/۲۴
#4084

ادمین بهپو

سلام. بدون معاینه حضوری و مشاهده شرح حال نمیتوان تصمیم وتشخیصی لحاظ کرد. بهتراست شما با یک پزشک مشورت کنید.