کلستئاتوما چیست و چگونه درمان می شود؟

کلستئاتوما یا کیست گوش، توده های غیر سرطانی هستند که نزدیک پرده گوش تشکیل و به سمت گوش میانی و داخلی رشد می‌کنند و اگر درمان نشوند باعث کاهش شنوایی و سایر مشکلات گوش می شوند.

وقتی سلول‌ها به هم می‌چسبند، می‌توانند یک کیست تشکیل دهند؛ کیسه‌ای کوچک که با هوا، مایع یا مواد دیگر پر شده است. گاهی سلول‌های پوستی درون گوش ممکن است چنین وضعیتی ایجاد کنند و منجر به پیدایش توده‌ای به نام کلستئاتوما شوند.

این توده معمولاً در عمق گوش، نزدیک پرده گوش آغاز می‌شود و به سمت گوش میانی و داخلی رشد می‌کند. کلستئاتوماها سرطانی نیستند اما اگر درمان نشوند می‌توانند مشکلاتی از جمله کاهش شنوایی ایجاد کنند.

ابتلا به کلستئاتوما شایع نیست. این عارضه ممکن است در هر سنی بروز کند و احتمال ابتلای به آن در مردان بیشتر از زنان است.

علائم کلستئاتوما

کلستئاتوم‌ها معمولاً تنها در یک گوش علامت ایجاد می‌کنند. این علائم عبارتند از:

شنیدن صدای مداوم در گوش (وزوز گوش)
سرگیجه
عفونت گوش
گوش‌درد
احساس پُر بودن در یکی از گوش‌ها
خروج ترشحات بدبو از گوش
مشکل در شنوایی یک گوش
ضعف در نیمی از صورت

اگر مدت زیادی است که به کلستئاتوما مبتلا هستید و آن را درمان نکرده‌اید، این عارضه می‌تواند به بخش‌های دیگر گوش، از جمله قسمتی که مسئول حفظ تعادل است، گسترش یابد. در حالتی جدی‌تر، ممکن است منجر به عفونت در گوش داخلی یا حتی مغز شود. این وضعیت می‌تواند باعث ایجاد تورمِ چرکی در مغز یا ابتلا به مننژیت گردد. البته هر دوی این موارد بسیار نادر هستند.

علل کلستئاتوما

کلستئاتوما ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود:

ابتلا به عفونت یا آسیب‌دیدگی گوش: گاهی پس از جراحی گوش، سرماخوردگی یا آلرژی، عملکرد شیپور استاش (لوله متصل‌کننده گوش به حلق) مختل می‌شود. در این حالت، نوعی خلأ در گوش میانی ایجاد می‌شود که پرده گوش را به سمت داخل می‌کشد و حفره‌ای (کیسه‌ای) تشکیل می‌دهد؛ این فضا مکانی ایده‌آل برای تجمع سلول‌های پوستی است. کلستئاتومایی که ناشی از عفونت‌های گوش باشد، شایع‌ترین نوع آن است.
وجود مشکل در شیپور استاش: اگر لوله‌ای که گوش را به بینی متصل می‌کند به‌درستی کار نکند، پرده گوش نمی‌تواند تغییرات فشار را به‌خوبی تحمل کند. این مسئله باعث می‌شود پرده گوش به سمت داخل فرو رفته و به شکل یک حفره درآید. سلول‌های پوستی در این حفره انباشته شده و کلستئاتوما را تشکیل می‌دهند.
تشکیل مادرزادی: در موارد نادر، کلستئاتوما از دوران جنینی و مراحل رشد نوزاد آغاز می‌شود. در این حالت، بخشی از پوشش داخلی گوش در حین رشد، درون استخوان گیر می‌افتد. این نوع کلستئاتوما معمولاً در اوایل دوران کودکی تشخیص داده می‌شود.

تشخیص کلستئاتوما

پزشک شما با استفاده از اتوسکوپ — ابزاری مجهز به عدسی بزرگ‌نمایی و چراغ — داخل گوش را معاینه خواهد کرد. همچنین، پزشک میزان شنوایی شما را بررسی می‌کند تا مشخص شود آیا کلستئاتوما بر شنوایی‌تان تأثیر گذاشته است یا خیر.

اگر پزشک احتمال دهد که به کلستئاتوما مبتلا هستید، شما را به متخصص گوش، حلق و بینی ارجاع خواهد داد. در آنجا، تصویربرداری‌هایی مانند ام‌آر‌آی و سی‌تی‌اسکن از شما انجام خواهد شد تا پزشک بتواند کلستئاتوما را با دقت بیشتری بررسی کند.

درمان کلستئاتوما

هیچ دارویی وجود ندارد که بتواند باعث از بین رفتن کلستئاتوما شود. این ضایعات معمولاً باید با جراحی برداشته شوند. عمل جراحی به‌طور معمول ۲ تا ۳ ساعت طول می‌کشد و نیازی به بستری شدن در بیمارستان نخواهید داشت.

برای اینکه در حین عمل خواب باشید، به شما دارو داده می‌شود و برداشتن ضایعات به یکی از دو روش زیر انجام می‌گیرد:

ماستوئیدکتومی: ماستوئید استخوانی است که در پشت گوش قرار دارد. جراح این استخوان را باز می‌کند تا کیست را خارج کند.
تمپانوپلاستی: این روش برای ترمیم آسیب‌های پرده گوش (پرده صماخ) به کار می‌رود. جراح با استفاده از غضروف یا عضله‌ای از بخش دیگری از گوش، سوراخ‌های احتمالی موجود در پرده گوش را پر می‌کند.

جراحی اغلب به بهبود بخشی از کم‌شنوایی شما کمک می‌کند، اما همیشه این‌طور نیست.

کلستئاتوماها می‌توانند ماهیتی تهاجمی داشته باشند. اگر این ضایعات به‌طور کامل برداشته نشوند، ممکن است دوباره عود کنند؛ بنابراین بسیار مهم است که برای معاینات پیگیری (مراقبت‌های بعدی) به‌طور منظم به پزشک خود مراجعه کنید./