کیستهای پیلار تودههایی بیخطر که به دلیل مسدود شدن فولیکولهای مو، روی پوست سر ایجاد میشوند. این کیستها اغلب خودبهخود برطرف میشوند اما در صورت ضربه دیدن یا پاره شدن، ملتهب و عفونی می شوند.
کیست پیلار که گاهی کیست تری کیلمال نامیده میشود، زمانی تشکیل میشود که یک فولیکول مو مسدود میشود. این کیستها میتوانند در هر جایی از بدن ایجاد شوند، اما بیشتر در پوست سر شایع هستند. کیستهای پیلار میتوانند آزاردهنده باشند، اما معمولاً برای سلامتی شما خطرناک نیستند. این کیستها حاوی کراتین هستند (نه چربی)؛ به همین دلیل، لمس آنها حسی سفت و صاف به دست میدهد.
اگرچه این کیستها اغلب خودبهخود برطرف میشوند، اما در صورت ضربه دیدن یا پاره شدن، ممکن است دچار التهاب یا عفونت شوند. اگر کیست دردناک شد، یا علائمی مانند تورم، قرمزی و ترشحات بدبو مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید.
علت کیست پیلار چیست؟
کیستهای پیلار پوست سر، کیستهایی با رشد آهسته و بدون درد هستند. آنها در فولیکولهای موی مسدود شده تشکیل و با گذشت زمان بزرگتر میشوند. از آنجایی که فولیکولهای مو در سراسر بدن وجود دارند، ممکن است کیستهای پیلار را روی صورت، گردن، سینه، معده و پشت خود نیز پیدا کنید. آنها به دلیل روغنهایی که پوست سر برای تغذیه مو ترشح میکند، بیشتر در پوست سر دیده میشوند.
کیستهای پیلار زمانی شکل میگیرند که لایه بیرونی پوست، یعنی اپیدرم، سلولهای قدیمی پوست را جدا میکند. گاهی اوقات، این سلولهای جدا شده به جای اینکه از سطح پوست بریزند، به زیر سطح پوست نفوذ میکنند. در این حالت، سلولهای جدا شده شروع به تکثیر میکنند، گویی که هنوز در حال رشد هستند. این سلولها به جای حرکت به سمت سطح پوست، در زیر پوست گیر میافتند و کمکم انباشته میشوند.
در همین حال، پوست سر شما مادهای به نام کراتین تولید میکند؛ پروتئینی که به حفظ سلامت موها کمک میکند. این کراتین نیز همراه با سلولهای مرده پوست در زیر اپیدرم انباشته میشود. این همان مادهای است که اگر کیست پاره شود، ممکن است به صورت مایعی سفید-زرد از آن خارج گردد.
کیست پیلار روی پوست سر چه حسی دارد؟
کیستهای پیلار روی پوست سر، به شکل تودههایی صاف و سفت دیده و لمس میشوند. این کیستها همرنگ پوست هستند و درون آنها با کراتین پر شده است؛ پروتئینی که در مو، پوست و ناخنها وجود دارد. در بیشتر افراد، بیش از یکی از این کیستها روی پوست سر ایجاد میشود.
این کیستها ابتدا به صورت برآمدگیهای کوچک ظاهر میشوند و میتوانند بزرگتر شوند؛ گاهی حتی به اندازه یک توپ بیسبال.
کیستهای پیلار چگونه تشخیص داده میشوند؟
پزشک میتواند کیستهای پیلار را تنها با یک معاینه چشمی ساده تشخیص دهد. با این حال، از آنجا که ظاهر این کیستها ممکن است شبیه به سایر عارضههای پوستی باشد، پزشک باید احتمال وجود مشکلات دیگر را رد کند. پزشک درباره علائمتان از شما سوالاتی خواهد پرسید و در صورت لزوم، ممکن است از کیست نمونهبرداری (بیوپسی) انجام دهد تا آن را زیر میکروسکوپ بررسی کند.
تفاوت کیست پیلار و کیست سباسه چیست؟
کیستهای پیلار و کیستهای سباسه ممکن است شبیه به هم به نظر برسند، اما در واقع متفاوت هستند. در اینجا به برخی از تفاوتهای اصلی آنها اشاره میکنیم:
کیستهای پیلار:
- معمولاً روی پوست سر ایجاد میشوند.
- شکلی گرد دارند.
- از کراتین تشکیل شدهاند.
کیستهای سباسه:
- میتوانند در هر نقطهای از بدن ظاهر شوند.
- اغلب گنبدیشکل هستند و سوراخی (دهانهای) روی آنها دیده میشود.
- حاوی سبوم هستند؛ مادهای مومیشکل که توسط غدد سباسه (غدد چربی) تولید میشود.
درمان کیستهای پیلار
- بهبود خودبهخودی: کیست پیلار روی پوست سر ممکن است بهمرور زمان خودبهخود از بین برود. به خاطر داشته باشید که همانطور که رشد این کیستها کند است، کوچک شدن و تحلیل رفتن آنها نیز زمانبر خواهد بود. این موضوع بهویژه زمانی دیده می شود میکند که کیست بزرگ و حاوی مقدار زیادی مایع باشد که باید تخلیه شود.
اگر نمیخواهید منتظر بمانید تا ببینید آیا کیست پیلار خودبهخود کوچک میشود یا خیر، میتوانید با پزشک خود درباره روشهای درمانی فعالتر مشورت کنید.
- برداشتن کیست: اگرچه کیستهای پیلار معمولاً بیخطر هستند، اما میتوانند آزاردهنده باشند و هنگام شانه کردن موها باعث درد شوند. پزشک میتواند کیست پیلار را با یک جراحی سرپایی ساده بردارد؛ این عمل شامل برش دادن کیست، تخلیه مایع درون آن و خارج کردن دیواره کیست است تا از عود مجدد (بازگشت) آن جلوگیری شود.
عوارض کیست پیلار
کیستهای پیلار در پوست سر، در صورت پاره شدن و عفونی شدن میتوانند مشکلساز شوند. در این حالت، باکتریها ممکن است از طریق محل زخم وارد جریان خون شده و علائمی شبیه به یک بیماری عمومی ایجاد کنند. عفونتها ممکن است نیاز به درمان با آنتیبیوتیکهای موضعی یا خوراکی داشته باشند و در صورت عدم رسیدگی پزشکی، میتوانند جدی شوند. نشانههای عفونی شدن کیست پیلار عبارتند از:
- درد داخل یا اطراف کیست
- خروج مایعی غلیظ از کیست
- بوی بدِ مایع خارجشده از کیست
- التهاب، قرمزی یا تورم
اگر هر یک از این علائم را دارید، فوراً با پزشک خود مشورت کنید.
برای پیشگیری از عفونت و ایجاد جای زخم (اسکار)، از انجام کارهای زیر خودداری کنید:
- فشار دادن کیست
- تلاش برای ترکاندن کیست و تخلیه مایع درون آن
- فرو کردن سوزن در کیست
- برش دادن کیست توسط خودتان برای خارج کردن آن
استفاده از کمپرس گرم (مانند قرار دادن یک پارچه تمیز و گرم روی ناحیه) ممکن است به تخلیه خودبهخودی کیست در گذر زمان کمک کند.
چگونه از کیستهای پیلار جلوگیری کنیم
پزشکان راهی برای جلوگیری از تشکیل کیستها شناسایی نکردهاند. راهی برای پیشبینی زمان یا محل تشکیل کیست پیلار در پوست سر وجود ندارد.
کیستهای پیلار ارثی هستند. اگر یکی از اعضای خانواده شما این کیستها را داشته باشد، احتمال ابتلای شما به آنها وجود دارد.
با این حال، کیستهای پیلار یا کیستهای روی پوست سر سرطانی نیستند و معمولاً اثرات منفی بر سلامت کلی شما ندارند. در حالی که اکثر کیستهای پیلار بدون درد هستند، برخی از کیستها ممکن است در صورت ضربه یا خراشیدن تحریک شوند. از آنجا که کیست پیلار روی پوست سر قرار دارد، به راحتی میتوانید بدون اینکه متوجه شوید، آن را شانه یا برس بزنید.
آیا کیستهای پیلار طبیعی هستند؟
بله؛ کیستهای پیلار یا همان کیستهای تریکولمال، شایعترین نوع کیستهای پوستی هستند. حدود ۱۰ درصد از جمعیت به این کیستها دچار میشوند. این کیستها غیرسرطانی و بیخطر هستند.
آیا کیستهای پیلار میتوانند سرطانی شوند؟
کیستهای پیلار معمولاً غیرسرطانیاند. آنها در اطراف فولیکولهای مو تشکیل میشوند. در موارد بسیار نادر، ممکن است یک کیست پیلار بدخیم شود؛ وضعیتی که به آن «تومور تریکیلمال تکثیرشونده» میگویند.
آیا کیست روی پوست سر میتواند بر مغز تأثیر بگذارد؟
خیر؛ کیستهای پیلار معمولاً غیرسرطانی و بیخطر هستند. آنها ممکن است تا اندازه یک توپ بیسبال بزرگ و باعث ایجاد درد و تحریک (آزردگی) در ناحیه شوند.
آیا میتوان کیست پیلار را در خانه برداشت؟
برای جلوگیری از عفونت یا ایجاد جای زخم (اسکار)، جهت برداشتن کیست پیلار به پزشک مراجعه کنید. سعی نکنید خودتان آن را بترکانید، سوزن در آن فرو کنید، فشار دهید یا برش دهید. میتوانید از کمپرس گرم استفاده کنید تا به تخلیه خودبهخودی کیست کمک شود./
