سیستوسکوپی چیست؟

سیستوسکوپی نوعی آندوسکوپی است که به پزشک متخصص مجاری ادراری (اورولوژیست) اجازه می‌دهد تا پوشش مثانه و لوله‌ای که ادرار را از بدن خارج می‌کند ببیند.

سیستوسکوپی نوعی آندوسکوپی است که به پزشک متخصص مجاری ادراری (اورولوژیست) اجازه می‌دهد تا پوشش مثانه و لوله‌ای که ادرار را از بدن خارج می‌کند، به نام مجرای ادرار، را ببیند. سیستوسکوپ یک لوله انعطاف‌پذیر یا سفت است که دارای لنز است. پزشک لوله را داخل مجرای ادرار قرار می‌دهد و به آرامی آن را به داخل مثانه حرکت می‌دهد.

ممکن است سیستوسکوپی در اتاق معاینه پزشکی با ژلی برای بی‌حس کردن مجرای ادرار انجام شود. یا ممکن است دارویی برای آرامش شما به نام آرام‌بخش داده شود. برخی از سیستوسکوپی‌ها در بیمارستان با دارویی انجام می‌شوند که شما را در حالت خواب‌آلودگی به نام بیهوشی عمومی قرار می‌دهد.

نوع سیستوسکوپی شما به دلیل انجام عمل بستگی دارد.

فواید سیستوسکوپی

سیستوسکوپی می‌تواند به تشخیص، بررسی و درمان بیماری‌هایی که مثانه و مجرای ادرار را تحت تأثیر قرار می‌دهند، کمک کند. در مردان سیستوسکوپی پروستات را نیز بررسی می کند. پزشک سیستوسکوپی را برای موارد زیر پیشنهاد می کند:

جستجوی علت علائم: علائم ممکن است شامل خون در ادرار، نشت ادرار که بی‌اختیاری نامیده می‌شود، میل ناگهانی به ادرار کردن، و ادرار دردناک باشد. سیستوسکوپی همچنین می‌تواند به یافتن علت عفونت‌های دستگاه ادراری که مرتباً عود می‌کنند، کمک کند. احتمالاً در صورت ابتلا به عفونت دستگاه ادراری، سیستوسکوپی انجام نخواهید داد.
تشخیص بیماری‌های مثانه: این موارد ممکن است شامل سرطان مثانه و سنگ مثانه باشد.
درمان بیماری‌های مثانه: متخصصان مراقبت‌های بهداشتی می‌توانند ابزارهای خاصی را از طریق سیستوسکوپ برای درمان برخی بیماری‌ها وارد کنند. به عنوان مثال، یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی ممکن است تومورهای کوچک مثانه را در طول سیستوسکوپی خارج کند.
تشخیص بزرگ شدن پروستات: سیستوسکوپی می‌تواند مجرای ادرار تنگ شده را در جایی که از غده پروستات عبور می‌کند، نشان دهد. این تنگی ممکن است به معنای بزرگتر بودن پروستات از حد معمول باشد که به آن هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات می‌گویند. ممکن است همزمان با سیستوسکوپی، عمل دومی به نام اورتروسکوپی نیز انجام دهید. اورتروسکوپی از یک اسکوپ کوچک‌تر برای بررسی لوله‌هایی که ادرار را از کلیه‌ها به مثانه منتقل می‌کنند، به نام حالب، استفاده می‌کند.

عوارض سیستوسکوپی چیست؟

عوارض سیستوسکوپی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

عفونت: به ندرت سیستوسکوپی می‌تواند میکروب‌ها را به دستگاه ادراری شما منتقل کند و باعث عفونت شود. عوامل خطر برای ابتلا به عفونت ادراری پس از سیستوسکوپی شامل سن بالا، سیگار کشیدن و تغذیه نامناسب است.
خونریزی: سیستوسکوپی ممکن است باعث ایجاد مقداری خون در ادرار شود. خونریزی شدید نادر است.
درد: پس از عمل، ممکن است درد در ناحیه پایین شکم و احساس سوزش هنگام ادرار داشته باشید. این علائم اغلب خفیف هستند و به مرور زمان بهبود می‌یابند.

علائم یک عارضه جدی

در صورت وجود موارد زیر با پزشک خود تماس بگیرید یا به نزدیکترین اورژانس مراجعه کنید:

بعد از سیستوسکوپی نمی‌توانید ادرار کنید.
خون قرمز روشن یا لخته‌های خون شدید در ادرار خود دارید.
درد شکم و ناراحتی معده دارید.
لرز دارید.
تب بالای ۳۸ درجه سانتیگراد دارید.
درد یا سوزش هنگام ادرار کردن دارید که بیش از دو روز طول می‌کشد.

آمادگی قبل از سیستوسکوپی

قبل از انجام عمل، پزشک ممکن است از شما بخواهد که:

آنتی بیوتیک مصرف کنید: پزشک ممکن است قبل و بعد از سیستوسکوپی برای شما آنتی بیوتیک تجویز کند. این امر عمدتاً در صورتی صادق است که در معرض خطر بالای عفونت باشید.
برای تخلیه مثانه خود صبر کنید. پزشک ممکن است قبل از سیستوسکوپی آزمایش ادرار تجویز کند. برای تخلیه مثانه خود تا رسیدن به مطب صبر کنید تا در صورت نیاز به نمونه ادرار، نمونه ادرار خود را تحویل دهید.

ترتیبی دهید که کسی شما را به خانه برساند

ترتیبی دهید که کسی شما را به خانه برساند. ممکن است از طریق ورید به بازوی شما دارو تزریق شود تا شما را آرام کند یا در طول سیستوسکوپی در حالت خواب قرار دهد. در این صورت، از کسی بخواهید که بعد از عمل شما را به خانه برساند.
یک سیستوسکوپی ساده که در اتاق معاینه انجام می‌شود، ممکن است ۵ تا ۱۵ دقیقه طول بکشد. اگر در بیمارستان با دارو برای آرام کردن شما یا قرار دادن شما در حالت خواب انجام شود، سیستوسکوپی حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد.

سیستوسکوپی شامل این مراحل است:

مثانه خود را خالی می‌کنید. سپس روی میز به پشت دراز می‌کشید. پاهای شما ممکن است در حالت رکاب و زانوهای خم شده قرار گیرد.
ممکن است برای آرامش یا قرار دادن شما در حالت خواب، دارو دریافت کنید. یک آرام‌بخش ممکن است باعث شود در طول سیستوسکوپی احساس خواب‌آلودگی و آرامش کنید، اما هوشیار خواهید بود. اگر بیهوشی عمومی دریافت کنید، در طول عمل هوشیار نخواهید بود. هر دو نوع دارو را از طریق ورید بازو دریافت می‌کنید.
پزشک سیستوسکوپ را در محل قرار می‌دهد. ابتدا یک ماده تمیزکننده روی پوست در دهانه مجرای ادرار مالیده می‌شود. یک ژل بی‌حس‌کننده که روی مجرای ادرار مالیده می‌شود، به جلوگیری از درد هنگام ورود سیستوسکوپ کمک می‌کند. پس از چند دقیقه انتظار برای بی‌حس شدن ناحیه، پزشک یک سیستوسکوپ کوچک را در مجرای ادرار قرار می‌دهد. ممکن است پزشک مثانه را با مایع استریل پر کند. این مایع مثانه را بزرگتر می‌کند تا امکان بررسی بهتر داخل آن فراهم شود. با پر شدن مثانه، ممکن است احساس نیاز به ادرار کردن داشته باشید. می‌توانید مثانه خود را پس از عمل تخلیه کنید.
پزشک مجرای ادرار و مثانه را بررسی می‌کند. سیستوسکوپ در انتهای خود لنزی دارد که باعث می‌شود سطوح داخلی مجرای ادرار و مثانه بزرگتر به نظر برسند. یک دوربین فیلمبرداری ویژه روی لنز تصاویر را روی صفحه نمایش نشان می دهد.
در صورت نیاز، پزشک نمونه‌های بافتی می‌گیرد. پزشک شما ممکن است از یک سیستوسکوپ بزرگتر برای گرفتن نمونه‌های بافتی برای آزمایش آزمایشگاهی یا انجام سایر مراحل در طول سیستوسکوپی استفاده کند.

دوره نقاهت پس از سیستوسکوپی

ممکن است بتوانید طبق معمول به کارهای روزمره خود برسید. اگر برای آرامش یا حالت خواب‌آلودگی دارو مصرف کرده‌اید، ممکن است قبل از رفتن به خانه مدتی در اتاق ریکاوری بمانید.

عوارض جانبی پس از سیستوسکوپی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

خونریزی از مجرای ادرار، که می‌تواند در ادرار یا روی دستمال توالت به رنگ صورتی روشن دیده شود.
احساس سوزش هنگام ادرار کردن. ادرار کردن بیشتر در یک یا دو روز آینده.

اگر موارد زیر را رعایت کنید، می‌توانید مقداری از ناراحتی را تسکین دهید:

برای شستشوی مثانه خود آب بنوشید. سعی کنید در دو ساعت اول پس از عمل، هر ساعت نیم لیتر آب بنوشید.
یک مسکن بدون نسخه مصرف کنید.
یک لیف گرم و مرطوب را روی دهانه مجرای ادرار خود قرار دهید تا درد کاهش یابد. در صورت نیاز تکرار کنید.
حمام آب گرم بگیرید، مگر اینکه پزشکتان منع کرده باشد.
اگر پس از سیستوسکوپی نگرانی دارید، با پزشک خود تماس بگیرید.

نتایج سیستوسکوپی

نتایج سیستوسکوپی معمولا بلافاصله پس از عمل در اختیارتان قرار می گیرد. البته گاهی برای دریافت نتایج، لازم است قرار ملاقات بعدی تعیین شود. اگر سیستوسکوپی شامل گرفتن نمونه بافت برای آزمایش سرطان مثانه باشد، پزشک پس از دریافت نتایج از آزمایشگاه، نتایج را به شما ارائه می‌دهد./