نرمی کشکک زانو؛ علایم و روش های درمان

نرمی کشکک زانو (کندرومالاسی کشکک زانو) بیماری شایعی است که باعث درد در کشکک زانو می‌شود. کشکک زانو با لایه‌ای از غضروف پوشیده شده است که هنگام خم شدن مفصل، روی زانو می‌لغزد. در کندرومالاسی، غضروف مفصلی از بین رفته است.

بیشتر مفاصل بدن با نوعی بافت به نام غضروف مفصلی پوشانده شده‌اند. این بافت سفت و لاستیکی، انتهای استخوان‌های مفصل را می‌پوشاند. با حرکت مفصل، غضروف به نرم شدن استخوان‌ها کمک می‌کند و به آنها اجازه می‌دهد تا به نرمی روی یکدیگر بلغزند.

گاهی اوقات، غضروف داخل مفصل نرم شده و از بین می‌رود. این وضعیت کندرومالاسی نامیده می‌شود. در این حالت غضروف توانایی خود را برای محافظت از انتهای استخوان‌ها هنگام حرکت مفصل از دست می‌دهد. انتهای استخوان‌ها می‌توانند به هم ساییده و باعث درد شوند.

کندرومالاسی می‌تواند هر مفصلی را تحت تأثیر قرار دهد، اما شایع‌ترین محل آن زیر کاسه زانو (که پاتلا نیز نامیده می‌شود) است. وقتی این بیماری زانو را تحت تأثیر قرار می‌دهد، «کندرومالاسی پاتلا» یا نرمی کشکک زانو نامیده می‌شود. این بیماری معمولاً با یک ناحیه کوچک از غضروف نرم شده در پشت کاسه زانو شروع می‌شود که می‌تواند دردناک باشد. در نهایت، بیشتر غضروف نرم می‌شود و غضروف نرم شده می‌تواند ترک بخورد یا به توده‌ای از الیاف تبدیل شود. در موارد شدید، غضروف آسیب دیده می‌تواند به طور کامل تا سطح زیر کاسه زانو ساییده شود. اگر این اتفاق بیفتد، سطح استخوانی کشکک زانو که در معرض دید قرار گرفته است، می‌تواند به طرز دردناکی به سایر استخوان‌های زانو ساییده شود. همچنین، تکه‌هایی از غضروف می‌توانند در داخل مفصل شناور شوند و سلول‌های پوشاننده مفصل را بیشتر تحریک کنند. در پاسخ، این سلول‌ها ممکن است مایع اضافی در داخل مفصل تولید کنند (به نام افیوژن مفصلی).

علت نرمی کشکک زانو

انواع مختلفی از آسیب‌های مفصلی و اختلالات مفصلی می‌توانند منجر به کندرومالاسی شوند. در زانو، کندرومالاسی معمولاً به آسیب، استفاده بیش از حد از زانو و عضلات و استخوان‌های نامناسب اطراف مفصل زانو مربوط می‌شود. این علل عبارتند از:

تروما، به ویژه شکستگی یا دررفتگی کاسه زانو
عدم تعادل عضلات اطراف زانو (برخی از عضلات ضعیف‌تر از سایرین هستند)
استفاده بیش از حد (خم شدن یا پیچ خوردن مکرر) از مفصل زانو، به ویژه در ورزش
عدم تعادل عضلات یا استخوان‌های نزدیک مفصل زانو
آسیب به منیسک (غضروف C شکل داخل مفصل زانو)
آرتریت روماتوئید یا آرتروز
عفونت در مفصل زانو
خونریزی مکرر داخل مفصل زانو
تزریق مکرر داروهای استروئیدی به داخل زانو
شکل یا رشد غیرطبیعی کشکک زانو که از بدو تولد وجود دارد.

کندرومالاسی زانو، جوانان را بیش از هر گروه سنی دیگری تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری به ویژه در دوندگان، اسکی‌بازان، فوتبالیست‌ها، دوچرخه‌سواران و سایر ورزشکارانی که مکرراً به زانوهای خود فشار می‌آورند، شایع است. همچنین، کارگرانی که زمان زیادی را صرف زانو زدن می‌کنند -به ویژه فرش‌بافان، کاشی‌کاران و کف‌پوش‌ها- بیشتر در معرض ابتلا به این مشکل هستند.

علائم نرمی کشکک زانو

شایع‌ترین علامت کندرومالاسی یا نرمی کشکک، درد مبهم و آزاردهنده در جلوی زانو، پشت کاسه زانو است. این درد می‌تواند هنگام بالا یا پایین رفتن از پله‌ها بدتر شود. همچنین می‌تواند پس از نشستن طولانی مدت در یک موقعیت، تشدید شود. به عنوان مثال، ممکن است زانوی شما هنگام ایستادن پس از تماشای فیلم یا پس از یک سفر طولانی با ماشین یا هواپیما، دردناک و سفت شود.

کندرومالاسی همچنین می‌تواند باعث شود مفصل زانوی شما گیر کند (به این معنی که ناگهان در حرکت دادن آن از یک نقطه خاص مشکل دارید) یا به طور غیرمنتظره‌ای خم شود. این علائم معمولاً زمانی رخ می‌دهند که زانوی خود را به طور مکرر خم می‌کنید، به خصوص هنگام پایین آمدن از پله‌ها. در برخی موارد، زانوی دردناک همچنین می‌تواند پف کرده یا متورم به نظر برسد.

کندرومالاسی می‌تواند باعث ایجاد صدای تق‌تق یا احساس سایش در هنگام حرکت زانو شود. با این حال، صداهای تق‌تق هنگام خم شدن همیشه به معنای آسیب غضروف نیست.

تشخیص نرمی کشکک زانو

پزشک از شما خواهد پرسید که آیا تا به حال موارد زیر را تجربه کرده‌اید:

شکستگی کاسه زانو یا هر استخوان دیگری در مفصل زانو
رگ به رگ شدن زانو یا آسیب دیدن منیسک زانو (غضروف دیسکی شکل و جاذب ضربه در داخل زانو)
جراحی زانو داشته‌اید
خونریزی یا عفونت در داخل مفصل زانو داشته‌اید
آرتروز در زانوی شما تشخیص داده شده است یا خیر.
پزشک همچنین در مورد نوع کاری که انجام می‌دهید و فعالیت‌های تفریحی و ورزشی شما سؤال خواهد کرد.

پزشک زانوی دردناک شما را با زانوی طبیعی شما مقایسه خواهد کرد. او زانوی دردناک شما را از نظر تورم، بدشکلی، حساسیت به لمس و مایع در مفصل بررسی خواهد کرد. پزشک به موقعیت کاسه زانو و تراز مفصل زانوی شما نگاه خواهد کرد. او زانوی شما را به آرامی خم و راست می‌کند تا صداهای تق‌تق و احساس سایش را بررسی کند.

همچنین ممکن است عکس‌برداری با اشعه ایکس از زانو را تجویز کند. اگرچه عکس‌های استاندارد با اشعه ایکس زانو همیشه کندرومالاسی را تشخیص نمی‌دهند، اما می‌توانند سایر علل درد زانو را شناسایی کنند. اگر علائم شما شدید یا غیرمعمول باشد، پزشک ممکن است سونوگرافی، توموگرافی کامپیوتری یا اسکن تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی) از زانوی شما را نیز تجویز کند.

در برخی موارد، پزشک ممکن است بخواهد زانوی شما را از طریق نوعی جراحی به نام آرتروسکوپی معاینه کند. یک وسیله لوله‌ای شکل از راه یک برش کوچک وارد زانوی شما می‌شود تا پزشک بتواند داخل مفصل را ببیند و مشکلات را اصلاح کند. جراحی ممکن است تنها راه برای اطمینان از این باشد که مشکل، کندرومالاسی است و نه علت دیگری که به طور متفاوتی درمان می‌شود.

مدت زمان درمان نرمی کشکک زانو

از آنجا که غضروف مفصلی به خوبی بهبود نمی‌یابد، کندرومالاسی معمولاً یک مشکل دائمی است. با این حال، درمان‌های غیرجراحی اغلب می‌توانند درد زانو را در عرض چند ماه تسکین دهند. اگر درمان غیرجراحی ناموفق باشد، پزشک شما می‌تواند جراحی را برای برداشتن ناحیه غضروف آسیب‌دیده انجام دهد. پس از انجام این کار، اکثر بیماران متوجه می‌شوند که علائم آنها بهبود می‌یابد.

پیشگیری از نرمی کشکک زانو

شما ممکن است بتوانید با جلوگیری از آسیب‌های زانو و استفاده بیش از حد از مفاصل زانو، خطر ابتلا به کندرومالاسی را کاهش دهید. برای این منظور:

قبل از شرکت در فعالیت‌های ورزشی، بدن خود را گرم کنید و حرکات کششی انجام دهید.
تمریناتی را برای تقویت عضلات پا در اطراف زانو، به ویژه عضلات ران (چهار سر ران) انجام دهید.
شدت برنامه تمرینی خود را به تدریج افزایش دهید. هرگز به خودتان خیلی سخت و خیلی سریع فشار نیاورید.
کفش‌های راحت و مناسبی بپوشید که متناسب با پاها و ورزش شما باشند. مشکلات مربوط به تراز پا می‌تواند خطر آسیب‌های زانو را افزایش دهد. از پزشک خود در مورد کفی‌های طبی کفش که می‌توانند مشکلات تراز را اصلاح کنند، سوال کنید.
اگر اسکی یا فوتبال می‌کنید، از پزشک یا مربی خود در مورد تجهیزات خاصی که می‌تواند به کاهش خطر آسیب‌دیدگی زانو کمک کند، سوال کنید.
اگر هنگام کار اغلب روی سطوح سخت زانو می‌زنید، از زانوبندهای محافظ زانو استفاده کنید.

درمان نرمی کشکک زانو

پزشک احتمالاً ابتدا درمان‌های غیرجراحی را توصیه می‌کند. این درمان‌ها عبارتند از:

استفاده از یخ پس از ورزش و در صورت نیاز برای درد یا تورم
مصرف یک داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن برای تسکین درد زانو و کاهش هرگونه تورم
مصرف سایر مسکن‌ها مانند استامینوفن که ممکن است درد را نیز تسکین دهد
شروع یک برنامه ورزشی برای تقویت عضلات اطراف زانو
اجتناب از تمرینات و فعالیت‌های پرفشار که باعث بدتر شدن یا ایجاد علائم می‌شوند
اجتناب از هرگونه زانو زدن و چمباتمه زدن
استفاده از نوار زانو، بریس یا یک آستین مخصوص ردیابی کشکک زانو برای تراز صحیح نگه داشتن کشکک زانو.
فیزیوتراپیست می‌تواند به ویژه برای راهنمایی ایمن بیماران در طول این درمان‌ها مفید باشد.

اگر درمان‌های غیرجراحی مؤثر واقع نشوند، یا اگر علائم شدیدی داشته باشید، پزشک ممکن است آرتروسکوپی را برای بررسی غضروف داخل زانو توصیه کند. اگر غضروف نرم یا خرد شده باشد، می‌توان لایه‌های آسیب‌دیده را در طول جراحی برداشت و غضروف سالم را در جای خود نگه داشت. در صورت لزوم، پزشک همچنین می‌تواند تراز کاسه زانو یا سایر قسمت‌های زانو را اصلاح کند تا به کاهش ساییدگی و پارگی غضروف زانو کمک کند./