سندرم کارسینوئید زمانی رخ میدهد که یک تومور سرطانی نادر به نام تومور کارسینوئید، مواد شیمیایی خاصی را به جریان خون ترشح میکند و باعث ایجاد علائم و نشانههای مختلفی میشود. تومور کارسینوئید، که نوعی تومور نورواندوکرین است، اغلب در دستگاه گوارش یا ریهها رخ میدهد.
سندرم کارسینوئید زمانی رخ میدهد که یک تومور سرطانی نادر به نام تومور کارسینوئید، مواد شیمیایی خاصی را به جریان خون ترشح میکند و باعث ایجاد علائم و نشانههای مختلفی میشود. تومور کارسینوئید، که نوعی تومور نورواندوکرین است، اغلب در دستگاه گوارش یا ریهها رخ میدهد.
سندرم کارسینوئید معمولاً در افرادی که تومورهای کارسینوئید پیشرفته دارند، رخ میدهد. درمان سندرم کارسینوئید معمولاً شامل درمان سرطان است. با این حال، از آنجا که اکثر تومورهای کارسینوئید تا زمانی که پیشرفته نشوند، باعث سندرم کارسینوئید نمیشوند، ممکن است درمان قطعی امکانپذیر نباشد.
علائم سندرم کارسنوئید
علائم و نشانههای سندرم کارسینوئید بستگی به این دارد که تومور کارسینوئید کدام مواد شیمیایی را به جریان خون ترشح میکند.
شایعترین علائم و نشانهها عبارتند از:
- گرگرفتگی صورت: گرگرفتگی صورت، گردن یا بالای سینه به رنگ قرمز روشن یکی از شایعترین علائم سندرم کارسینوئید است. گرگرفتگی زمانی رخ میدهد که سروتونین یا سایر مواد شیمیایی اضافی در خون باعث گشاد شدن رگهای خونی شوند. این گرگرفتگی میتواند احساس گرما یا ناراحتی ایجاد کند. گرگرفتگی صورت موقتی است و میتواند از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. گرگرفتگی و سایر علائم میتوانند توسط برخی غذاها، الکل و استرس ایجاد شوند.
- اسهال: اسهال یکی از علائم شایع سندرم کارسینوئید است و همچنین نتیجه ترشح بیش از حد هورمونها توسط تومورها میباشد. گاهی اوقات اسهال ممکن است با درد روده، گرفتگی و نفخ همراه باشد. در برخی موارد، هنگامی که اسهال شدید است، سوء جذب غذا و مواد مغذی میتواند رخ دهد.
- خس خس سینه: خس خس سینه میتواند نشانهای از مشکل تنفسی باشد. این صدا شبیه صدای سوت است. خس خس سینه میتواند نشانهای از مشکلات ریوی مانند آسم، برونشیت، ذاتالریه یا آمفیزم باشد. خس خس سینه و تنگی نفس ناشی از سندرم کارسینوئید در طول حملات گرگرفتگی بیشتر دیده میشود.
- مشکلات قلبی: سندرم کارسینوئید میتواند به قلب آسیب برساند. این بیماری میتواند باعث ضربان قلب سریع، فشار خون پایین، سوفل قلب، خستگی یا تنگی نفس با فعالیت شود. نارسایی قلبی، یکی از عوارض سندرم کارسینوئید، میتواند باعث تورم در پاها شود. بیماری قلبی کارسینوئید در نهایت در بیش از 50٪ از بیماران مبتلا به سندرم کارسینوئید رخ میدهد.
- پلاگرا: پلاگرا وضعیتی است که در نتیجه کمبود شدید نیاسین رخ می دهد. هنگامی که تومورهای کارسینوئید از تریپتوفان بدن برای ساخت سروتونین به جای نیاسین استفاده می کنند، سندرم کارسینوئید می تواند باعث ایجاد پلاگرا شود. علائم پلاگرا شامل اسهال، زوال عقل و خشکی پوست است. سایر علائم پلاگرا زخم های پوسته پوسته، سردرد، ضعف، از دست دادن اشتها و اختلالات روانی و عاطفی مانند افسردگی و اضطراب است.
- سندرم کوشینگ: گاهی اوقات تومورهای کارسینوئید هورمونی به نام ACTH (هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک) تولید میکنند. ACTH میتواند باعث شود غدد فوق کلیوی مقدار بیشتری کورتیزول و هورمونهای دیگر تولید کنند. کورتیزول زیاد میتواند باعث سندرم کوشینگ شود. علائم شامل افزایش وزن، فشار خون بالا، قند خون بالا، ضعف عضلانی و افزایش موهای بدن و صورت است.
علل سندرم کارسینوئید
سندرم کارسینوئید توسط تومور کارسینوئیدی ایجاد میشود که سروتونین یا سایر مواد شیمیایی را به جریان خون ترشح میکند. تومورهای کارسینوئید اغلب در دستگاه گوارش، از جمله معده، روده کوچک، آپاندیس، روده بزرگ و راست روده رخ میدهند.
تنها درصد کمی از تومورهای کارسینوئید، مواد شیمیایی ایجاد کننده سندرم کارسینوئید را ترشح میکنند. وقتی این تومورها مواد شیمیایی را ترشح میکنند، کبد معمولاً قبل از اینکه فرصتی برای عبور از بدن و ایجاد علائم داشته باشد، آنها را خنثی میکند.
با این حال، هنگامی که یک تومور پیشرفته به خود کبد گسترش مییابد (متاستاز میدهد)، ممکن است مواد شیمیایی ترشح کند که قبل از رسیدن به جریان خون خنثی نمیشوند. اکثر افرادی که سندرم کارسینوئید را تجربه میکنند، سرطان پیشرفتهای دارند که به کبد گسترش یافته است.
برخی از تومورهای کارسینوئید برای ایجاد سندرم کارسینوئید لازم نیست پیشرفته باشند. به عنوان مثال، تومورهای کارسینوئید ریه که مواد شیمیایی را به خون ترشح میکنند، این کار را در جایی دورتر از کبد انجام میدهند که در این صورت کبد نمیتواند مواد شیمیایی را پردازش و حذف کند.
از سوی دیگر، تومورهای کارسینوئید در روده، مواد شیمیایی را به خون ترشح میکنند که ابتدا باید از کبد عبور کنند و سپس به بقیه بدن برسند. کبد معمولاً مواد شیمیایی را قبل از اینکه بتوانند روی بقیه بدن تأثیر بگذارند، خنثی میکند.
علت ایجاد تومورهای کارسینوئید مشخص نیست.
چه چیزی علائم را تحریک میکند؟
علائم سندرم کارسینوئید میتواند با فعالیتهای شدید و استرس جسمی و روحی تشدید یا بدتر شود. نوشیدن الکل یا خوردن برخی غذاها نیز ممکن است علائم را تحریک کند. برخی داروها نیز میتوانند علائم را بدتر کنند. این داروها شامل برخی از داروهای مورد استفاده برای درمان افسردگی مانند فلوکستین (پروزاک) و پاروکستین (پاکسیل) هستند.
همچنین غذاهای سرشار از تیرامین میتوانند برخی از علائم سندرم کارسینوئید، از جمله سردرد، فشار خون بالا، تپش قلب، افزایش ضربان قلب، گرگرفتگی و از دست دادن هوشیاری را در برخی افراد ایجاد کنند. تیرامین یک ماده طبیعی است که در برخی غذاها یافت میشود. مقدار آن از غذایی به غذای دیگر متفاوت است. تیرامین در پروتئینهای فاسد و غذاهای کهنه یا تخمیر شده مانند پنیر، گوشت دودی یا نمک سود شده، الکل و آجیل زیاد است. در صورت واکنش شدید به غذاهایی که تیرامین زیادی دارند، از آنها اجتناب کنید. ممکن است بتوانید مقادیر کمی از غذاهایی را که تیرامین کمتری دارند، بخورید.
عوارض سندروم کارسینوئید
ابتلا به سندرم کارسینوئید میتواند عوارض زیر را ایجاد کند:
- بیماری قلبی کارسینوئید: برخی از افراد مبتلا به سندرم کارسینوئید به بیماری قلبی کارسینوئید مبتلا میشوند. سندرم کارسینوئید باعث ایجاد مشکلاتی در دریچههای قلب میشود و عملکرد صحیح آنها را دشوار میکند. در نتیجه، دریچههای قلب ممکن است نشت کنند. علائم و نشانههای بیماری قلبی کارسینوئید شامل خستگی و تنگی نفس است. بیماری قلبی کارسینوئید در نهایت میتواند منجر به نارسایی قلبی شود. ترمیم جراحی دریچههای قلب آسیب دیده ممکن است یک گزینه باشد.
- بحران کارسینوئید: «بحران کارسینوئید» زمانی اتفاق میافتد که تومورهای کارسینویید مقدار زیادی هورمون آزاد میکنند و علائم جدیتر سندرم کارسینوئید همزمان با هم رخ میدهند. ریتمهای نامنظم و تهدیدکننده زندگی قلب، افزایش یا افت شدید فشار خون، مشکل شدید در تنفس و هذیان میتواند در طول این دورهها رخ دهد. این وضعیت میتواند در نتیجه شیمیدرمانی، بیهوشی یا دستکاری تومور در طول بیوپسی و گاهی ناگهانی و بدون هیچ دلیلی رخ دهد. داروهای لانریوتید و اکتروتاید با افزایش فشار خون پایین و تنظیم تولید هورمون، بحرانهای کارسینوئید را کنترل میکنند.
درمان سندرم کارسینوئید
درمان سندرم کارسینوئید شامل درمان سرطان شما و همچنین ممکن است شامل استفاده از داروها برای کنترل علائم و نشانههای خاص شما باشد.
درمانها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- جراحی: جراحی برای برداشتن سرطان یا بیشتر سرطان شما ممکن است یک گزینه باشد.
- داروها: داروهایی برای جلوگیری از ترشح مواد شیمیایی توسط سلولهای سرطانی. تزریق داروهای اکتروتاید (ساندوستاتین) و لانروتاید (سوماتولین دپو) ممکن است علائم و نشانههای سندرم کارسینوئید، از جمله گرگرفتگی پوست و اسهال را کاهش دهد. دارویی به نام تلوتریستات (زرملو) میتواند با این داروها ترکیب شود تا اسهال ناشی از سندرم کارسینوئید را کنترل کند.
داروهایی که مستقیماً به سلولهای سرطانی پرتو میتابانند. درمان رادیونوکلئید گیرنده پپتیدی (PRRT) دارویی را که سلولهای سرطانی را جستجو میکند با یک ماده رادیواکتیو که آنها را میکشد ترکیب میکند. در PRRT برای تومورهای کارسینوئید، دارو به بدن شما تزریق میشود، جایی که به سلولهای سرطانی میرود، به سلولها متصل میشود و پرتو را مستقیماً به آنها میرساند. این روش درمانی در افرادی که سرطان پیشرفته دارند و به سایر درمانها پاسخ ندادهاند، استفاده میشود.
- قطع خونرسانی به تومورهای کبدی: در روشی به نام آمبولیزاسیون شریان کبدی، پزشک کاتتری را از طریق سوزنی در نزدیکی کشاله ران شما وارد میکند و آن را به شریان اصلی که خون را به کبد شما (شریان کبدی) میرساند، هدایت میکند. پزشک ذراتی را تزریق میکند که برای مسدود کردن شریان کبدی طراحی شدهاند و خونرسانی به سلولهای سرطانی که به کبد گسترش یافتهاند را قطع میکنند. سلولهای سالم کبد با تکیه بر خون سایر رگهای خونی زنده میمانند.
- کشتن سلولهای سرطانی در کبد با گرما یا سرما: ابلیشن رادیوفرکانسی گرما را از طریق سوزن به سلولهای سرطانی در کبد میرساند و باعث مرگ سلولها میشود. کرایوتراپی مشابه است، اما با انجماد تومور عمل میکند.
- شیمی درمانی: شیمی درمانی از داروهای قوی برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میکند. داروهای شیمی درمانی را میتوان از طریق ورید (داخل وریدی) یا به صورت قرص تجویز کرد، یا میتوان از هر دو روش استفاده کرد./
