تومورهای استرومایی دستگاه گوارش GIST به گروهی از سرطانها به نام سارکومهای بافت نرم تعلق دارند. GISTهای کوچک ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکنند و آنقدر آهسته رشد کنند که در ابتدا مشکلی ایجاد نکنند. با رشد GIST، میتواند علائمی از جمله درد شکم و حالت تهوع ایجاد شود.
تومورهای استرومایی دستگاه گوارش (GIST) به دلیل نوع بافتی که در آن شروع به رشد می کنند با انواع رایجتر تومورهای دستگاه گوارش متفاوتند. تومورهای استرومایی دستگاه گوارش به گروهی از سرطانها به نام سارکومهای بافت نرم تعلق دارند. سارکومهای بافت نرم در بافتهای همبند که وظیه حفاظت و پشتیبانی از سایر بافت های بدن را برعهده دارند تشکیل می شوند. GISTها اغلب در معده و روده کوچک رخ میدهند.
GIST رشد سلولهایی است که تصور میشود از سلولهای عصبی در دیوارههای اندامهای گوارشی تشکیل میشوند. سلولهای عصبی در فرآیندی که غذا را در بدن حرکت میدهد، نقش دارند.
GISTهای کوچک ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکنند و آنقدر آهسته رشد کنند که در ابتدا مشکلی ایجاد نکنند. با رشد GIST، میتواند علائمی از جمله درد شکم و حالت تهوع ایجاد شود.
تومورهای GIST چگونه درمان می شوند؟
معمولاً جراحی در اولویت قرار میگیرد. پس از آن، ممکن است داروهایی مصرف کنید که پروتئینهای عامل GIST را هدف قرار میدهند. این پروتئینها در سلولهایی هستند که به حرکت غذا در دستگاه گوارش کمک میکنند. معمولاً نیازی به شیمیدرمانی و پرتودرمانی نیست.
درمان هدفمند برای سرطان، درمانی است که از داروهایی استفاده میکند که به مواد شیمیایی خاصی در سلولهای سرطانی حمله میکنند. با مسدود کردن این مواد شیمیایی، درمانهای هدفمند میتوانند باعث مرگ سلولهای سرطانی شوند. برای تومورهای استرومایی دستگاه گوارش، هدف این داروها آنزیمی به نام تیروزین کیناز است که به رشد سلولهای سرطانی کمک میکند.
درمان هدفمند برای تومورهای استرومایی دستگاه گوارش اغلب با ایماتینیب آغاز میشود. درمانهای هدفمند را میتوان به صورت زیر انجام داد:
- بعد از جراحی برای کاهش خطر بازگشت سرطان.
- قبل از جراحی برای کوچک کردن تومور و آسانتر کردن برداشتن آن.
- به عنوان اولین درمان در صورتی که سرطان به سایر قسمتهای بدن گسترش یافته باشد.
- اگر تومور استرومایی دستگاه گوارش عود کند.
در صورتی که ایماتینیب برای شما مؤثر نباشد یا اگر دیگر مؤثر نباشد، ممکن است از سایر داروهای درمان هدفمند استفاده شود. درمان هدفمند یک حوزه فعال در تحقیقات سرطان است و احتمالاً داروهای جدید در آینده به گزینههای درمانی تبدیل خواهند شد.
تومورهای GIST چگونه تشخیص داده می شوند؟
پزشکان میتوانند از آزمایشهایی مانند سیتیاسکن و امآرآی برای بررسی نواحی مشکوک استفاده کنند. برای بهبود تصاویر اشعه ایکس، شاید نیاز باشد نوشیدنی باریم بنوشید یا تنقیه باریم انجام دهید. پزشک شما ممکن است برای بررسی دقیقتر، آندوسکوپ، یک لوله انعطافپذیر کوچک با دوربین فیلمبرداری، را وارد دستگاه گوارش کند.
وقتی پزشکان توموری را پیدا میکنند، معمولا چند سلول از آن را برای آزمایش سرطان بر می دارند. انجام این کار با تومورهای GIST دشوار است، زیرا آنها در زیر پوشش معده یا روده رشد میکنند. جراحان ممکن است سعی کنند با آندوسکوپ نمونه کوچکی بگیرند یا ممکن است یک سوزن بلند را از طریق پوست وارد کنند تا نمونهای بردارند. اغلب بهتر است تومور را برداشته و آن را آزمایش کنند.
آزمایشهای تشخیص تومور GIST
پزشکان از آزمایشهایی استفاده میکنند که اگر تومور پروتئینی به نامc-Kit (تیروزین-پروتئین کیناز KIT) یا جهشی در پروتئینی به نام گیرنده آلفای فاکتور رشد مشتق از پلاکت (PDGFRA) داشته باشد، تغییر رنگ میدهند. آنها همچنین به دنبال تغییرات در ژنها هستند و سرعت تکثیر سلولهای GIST را بررسی میکنند که به آنها کمک میکند تا میزان تهاجمی بودن آن را تشخیص دهند.
سرطان در چه مرحلهای است؟
پزشکان بر اساس موارد زیر، مرحلهای را - از I تا IV - برای GIST تعیین میکنند:
- اندازه تومور اصلی
- آیا غدد لنفاوی مجاور علائم سرطان را دارند؟
- آیا به سایر اندامها گسترش یافته یا متاستاز داده است؟
- سرعت تکثیر سلولها چقدر است؟
هرچه مرحله بالاتر باشد، بیماری جدیتر است. درمان به مرحله سرطان بستگی دارد.
آیا به عمل جراحی نیاز دارید؟
جراحی روش اصلی درمان GIST است. این روش معمولاً اولین انتخاب است، حتی اگر پزشکان نیاز به برداشتن قسمتهایی از بافت یا اندامهای اطراف داشته باشند. برداشتن برخی از تومورها غیرممکن است زیرا به بافت حیاتی یا سایر قسمتهای بدن گسترش یافتهاند. در این موارد، پزشکان ممکن است داروهایی را برای کوچک کردن تومورها تجویز کنند تا برای جراحی به اندازه کافی کوچک شوند.
جراحی GIST
جراحان میتوانند تومورهای کوچک را با استفاده از لاپاراسکوپ، ابزاری فیبر نوری که از طریق یک برش کوچک وارد بدن میشود بردارند. برای تومورهای بزرگتر، ممکن است لازم باشد قسمتهایی از اندامهای آسیبدیده مانند روده یا کبد را بردارند. GIST به ندرت به غدد لنفاوی مجاور گسترش مییابد، بنابراین پزشکان معمولاً مجبور به برداشتن آنها نیستند.
مشکلات قبل و بعد از جراحی
قبل از جراحی، تومورهای بزرگ ممکن است رودهها را مسدود، گره خورده یا پاره کنند. همچنین ممکن است باعث خونریزی داخلی شوند که نیاز به درمان فوری و تزریق خون دارد. پس از جراحی، ممکن است عفونت، انسداد روده و مشکلات قلبی و ریوی ایجاد شود. برای اطمینان از سلامت خود، به طور منظم به پزشک مراجعه کنید. اگر جراح بخشی از معده شما را بردارد، ممکن است نیاز به ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی خود داشته باشید. در این مورد از پزشک خود سوال کنید.
داروهایی که به درمان GIST کمک میکنند
احتمال بازگشت GIST به اندازه تومور و سرعت رشد آن بستگی دارد. دارو برای افرادی که در معرض خطر بازگشت تومور هستند، مهم است. یک مطالعه اخیر نشان داده است که ۳ سال مصرف دارو، شانس شما را برای زندگی طولانیتر افزایش میدهد. حتی زمانی که نمیتوانید جراحی کنید، برخی داروها ممکن است شانس شما را افزایش دهند یا مشکلات ناشی از تومورهای بزرگ را مهار کنند.
گزینههای درمان GIST شامل ایماتینیب، سونیتینیب و رگورافنیب است که پروتئینهایی را که باعث رشد تومورها میشوند، مسدود میکنند. این داروها را میتوان قبل از جراحی برای کوچک کردن تومورها، بعد از جراحی برای کاهش احتمال بازگشت سرطان و برای تومورهایی که جراحان نمیتوانند روی آنها عمل کنند، مصرف کرد. اگر هیچ یک از این موارد موفقیتآمیز نباشد، پزشک شما ممکن است ریپرتینیب تجویز کند.
وقتی ایماتینیب مؤثر نباشد، سونیتینیب میتواند روند بیماری را کند کرده و تومورها را کوچک کند. سونیتینیب همچنین میتواند در صورت بروز عوارض جانبی ایماتینیب و تمایل پزشک به امتحان داروی دیگری، یک گزینه درمانی باشد. رگورافنیب در صورتی که دو داروی دیگر مؤثر نباشند یا نتوانید آنها را مصرف کنید، یک گزینه درمانی است. اگر تومور متاستاز داده باشد، پزشک ممکن است مهارکننده کیناز آواپریتینیب را تجویز کند.
سایر داروهایی که میتوانند استفاده شوند عبارتند از نیلوتینیب، سورافنیب یا پازوپانیب.
درمانهای آزمایشی
محققان در حال توسعه داروهای جدیدی برای GIST هستند. برخی از آنها به همان شیوه ایماتینیب و سونیتینیب عمل میکنند. برخی دیگر به روشهای مختلفی عمل میکنند. میتوانید از پزشک خود در مورد کارآزماییهای بالینی که میتوانید در آنها شرکت کنید، موارد شامل آنها و آنچه در صورت ثبتنام میتوانید انتظار داشته باشید، سوال کنید./
