رانولا چیست؟

آسیب مجرایی که بزاق را از غده بزاقی به داخل دهان منتقل می‌کند باعث انسداد آن می شود. در این حالت، چون بزاق نمی‌تواند به‌درستی تخلیه شود، در غده بزاقی تجمع یافته و کیست تشکیل می دهد که رانولا نامیده می‌شود.

رانولا نوعی کیست شفاف یا متمایل به آبی در دهان است که در اثر انسداد غده بزاقی ایجاد می‌شود. اندازه این توده می‌تواند بسته به شدت عارضه، متفاوت باشد. برخی از این کیست‌ها کوچک باقی می‌مانند، در حالی که برخی دیگر بزرگ شده و می‌توانند مشکلاتی ایجاد کنند. اگر یک رانولا که به‌سرعت در حال رشد است پاره شود، به آن رانولای پیش رونده می‌گویند.

اگرچه هر کسی ممکن است دچار رانولا در دهان خود شود، اما مردم مائوری در نیوزیلند گروهی هستند که بیشتر در معرض ابتلا به این عارضه قرار دارند. احتمال بروز رانولا در دهان، در دهه بیست یا سی زندگی بیشتر است.

چه چیزی باعث ایجاد رانولا می‌شود؟

گاهی علت مشخصی برای تشکیل رانولا وجود ندارد و این تورم در دهان ممکن است به‌طور تصادفی رخ دهد. در موارد دیگر، آسیب‌دیدگی یا ضربه به دهان می‌تواند منجر به ایجاد رانولا شود.

اگر به مجرایی که بزاق را از غده بزاقی به داخل دهان منتقل می‌کند آسیبی وارد شود، ممکن است انسدادی رخ دهد. در این حالت، چون بزاق نمی‌تواند به‌درستی تخلیه شود، در غده بزاقی تجمع یافته و کیستی را تشکیل می‌دهد؛ این همان چیزی است که رانولا نامیده می‌شود.

به‌طور مشابه، وارد شدن ضربه به صورت یا گاز گرفتن شدید گونه نیز می‌تواند باعث تشکیل رانولا شود.

علائم رانولای فرورونده چیست؟

افراد مبتلا به رانولای فرورونده اغلب می‌توانند خودشان متوجه علائم آن شوند. در برخی موارد نیز ممکن است پزشکان یا اعضای خانواده متوجه این علائم شوند.

شایع‌ترین نشانه رانولا، تورمی بدون درد در زیر چانه یا زیر زبان است که قطری حدود ۵ تا ۷.۵ سانتی‌متر دارد. تشخیص آن نسبتاً آسان است. با گذشت زمان، این کیستِ پر از مایع شروع به درد گرفتن می‌کند. ممکن است پس از مدتی، محتویات آن به داخل دهان تخلیه شود.

اما این کیست پس از چند روز دوباره پر می‌شود و این چرخه ادامه می‌یابد. از دیگر علائم رانولای فرورونده می‌توان به دشواری در صحبت کردن و بلعیدن اشاره کرد.

رانوولا چگونه تشخیص داده می‌شود؟

اگر رانوولا کوچک باشد و در چند هفتهٔ اخیر بزرگ نشده باشد، ممکن است نیازی به مراجعه به پزشک نباشد. اما اگر اندازهٔ آن رو به افزایش است یا دردناک شده، باید به پزشک مراجعه کنید.

رانوولای بزرگ همچنین می‌تواند در تنفس، صحبت کردن، بلع و غذا خوردن اختلال ایجاد کند.

در بسیاری از موارد، پزشکان می‌توانند با مشاهدهٔ کیست، این عارضه را تشخیص دهند. گاهی ممکن است برای اطمینان از اینکه ضایعه واقعاً رانوولا است (و نه نوع دیگری از کیست که نگران‌کننده‌تر باشد)، انجام برخی روش‌های تصویربرداری را تجویز کنند. از جمله روش‌های تصویربرداری برای تشخیص رانوولا می‌توان به سی‌تی اسکن، ام‌آرآی و سونوگرافی اشاره کرد.

درمان رانولای فرورونده

زمانی که رانولا (کیست زیر زبانی) در فعالیت‌های روزمره شما اختلال ایجاد می‌کند، پزشک با ایجاد یک برش، مایع درون آن را تخلیه می کند. این کار باعث کاهش تورم می‌شود، اما احتمال بازگشت مایع وجود دارد.

اگر رانولای بزرگی دارید، پزشک ممکن است انجام جراحی را توصیه کند. در این روش، جراح کیست را به همراه غده زیر زبانی — که عامل اصلی مشکل است — از دهان خارج می‌کند. اگر تنها کیست برداشته شود و غده باقی بماند، ممکن است بعداً کیست جدیدی تشکیل شود.

یکی دیگر از روش‌های درمان رانولای فرورونده، «مارسوپیالیزاسیون» ( Marsupialization) است. در این روش، پزشک برشی روی کیست ایجاد می‌کند و سپس لبه‌های برش را بخیه می‌زند تا مایع درون کیست تخلیه شود.

در مورد علائم خود با پزشکتان صحبت کنید؛ او بر اساس شرایط خاص شما، بهترین گزینه درمانی را تعیین خواهد کرد.

دوره بهبودی پس از جراحی رانولا چقدر است؟

اگر تحت عمل جراحی برداشتن غده زیرفکی (غده ساب مندیبولار) قرار بگیرید — که شامل برداشتن غده و کیست رانولا است — بدن شما برای بهبودی به یک تا دو هفته زمان نیاز خواهد داشت. در این مدت، محل برش جوش می‌خورد و بخیه‌ها جذب می‌شوند.

اگر پزشک برای بستن محل برش از چسب مخصوص استفاده کرده باشد، این چسب نیز طی چند هفته پس از جراحی، خودبه‌خود جدا خواهد شد. در طول دوره بهبودی پس از جراحی رانولا، باید نکات زیر را رعایت کنید:

تا حد امکان استراحت کنید. در چهار تا پنج روز اول پس از جراحی، دو یا سه بالش زیر سر خود قرار دهید تا سرتان در وضعیت مناسبی قرار گیرد.
از انجام فعالیت‌های سنگین، مانند دوچرخه‌سواری یا وزنه‌برداری، خودداری کنید. همچنین طبق توصیه پزشک، باید حداقل به مدت یک هفته (یا بیشتر) از انجام تمرینات ورزشی پرهیز کنید.
در هفته اول پس از جراحی، از بلند کردن اجسامی که به بدنتان فشار می‌آورند خودداری کنید؛ برای مثال، نباید کیسه‌های خرید یا کوله‌پشتی سنگین را بلند کنید.
از پزشک خود بپرسید که چه زمانی می‌توانید دوباره رانندگی کنید.
در یک یا دو هفته اول، روی ناحیه برش‌خورده و اطراف آن را اصلاح (شیو) نکنید تا زمانی که پزشک به شما اجازه دهد. اصلاح کردن سایر قسمت‌های صورت و گردن مانعی ندارد./