فلج تارهای صوتی وضعیتی است که در آن فرد کنترل عضلات مسئول تولید صدا را از دست میدهد. فلج تارهای صوتی میتواند صحبت کردن و حتی تنفس را دشوار سازد.
فلج تارهای صوتی وضعیتی است که در آن فرد کنترل عضلات مسئول تولید صدا را از دست میدهد. این عارضه زمانی رخ میدهد که انتقال پیامهای عصبی به حنجره (جعبه صدا) مختل شود؛ امری که منجر به فلج شدن عضلات تارهای صوتی میگردد.
فلج تارهای صوتی میتواند صحبت کردن و حتی تنفس را دشوار سازد. تارهای صوتی (که چینهای صوتی نیز نامیده میشوند) وظیفهای فراتر از تولید صدا دارند و از مجرای تنفسی هم محافظت میکنند؛ آنها مانع از ورود غذا، نوشیدنی و حتی بزاق به نای و در نتیجه، جلوگیری از خفگی فرد میشوند.
از جمله علل احتمالی فلج تارهای صوتی میتوان به آسیب عصبی حین جراحی، عفونتهای ویروسی و برخی انواع سرطان اشاره کرد. درمان این عارضه معمولاً شامل جراحی و گاهی اوقات گفتاردرمانی است.
علائم فلج تارهای صوتی
فلج تارهای صوتی معمولاً شامل از دست دادن کنترل تنها یک تار صوتی است. فلج هر دو تار صوتی یک بیماری نادر اما جدی است. این می تواند صحبت کردن را سخت کند و باعث ایجاد مشکل در تنفس و بلع شود.
تارهای صوتی دو نوار انعطاف پذیر از بافت عضلانی هستند که در ورودی نای قرار دارند. هنگام صحبت کردن، باندها به هم می رسند و با لرزش صدا تولید می کنند. بقیه زمان ها تارهای صوتی در حالت باز شل می شوند تا بتوانید نفس بکشید.
علائم فلج تارهای صوتی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- گرفتگی صدا
- تنفس پر سر و صدا
- تنگی نفس
- از دست دادن صدای صوتی
- خفگی یا سرفه هنگام بلعیدن غذا، نوشیدنی یا بزاق دهان
- نیاز به چند نفس کشیدن در حین صحبت کردن
- ناتوانی در صحبت با صدای بلند
- از دست دادن رفلکس گاگ
- سرفه های بی اثر
- پاکسازی مکرر گلو
علت فلج شدن تارهای صوتی
فلج تارهای صوتی زمانی اتفاق می افتد که تکانه های عصبی به جعبه صدا، معروف به حنجره، مختل شود. این باعث فلج شدن ماهیچه می شود. اغلب علت دقیق فلج تارهای صوتی مشخص نیست. اما برخی از علل شناخته شده ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- آسیب طناب صوتی در حین جراحی: جراحی روی گردن یا بالای قفسه سینه یا در نزدیکی آن میتواند به اعصابی که به جعبه صوتی کار میکنند آسیب برساند. جراحی هایی که خطر آسیب را به همراه دارند شامل جراحی های تیروئید یا غدد پاراتیروئید، مری، گردن و قفسه سینه است.
- آسیب گردن یا قفسه سینه: ضربه به گردن یا قفسه سینه ممکن است به اعصابی که در خدمت تارهای صوتی یا خود جعبه صدا هستند آسیب برساند.
- سکته: سکته مغزی جریان خون را در مغز قطع می کند و ممکن است به بخشی از مغز که پیام ها را به جعبه صوتی می فرستد آسیب برساند.
- تومورها: تومورها، چه سرطانی و چه غیرسرطانی، می توانند در داخل یا اطراف عضلات، غضروف یا اعصاب کنترل کننده عملکرد جعبه صدا رشد کنند. این می تواند باعث فلج تارهای صوتی شود.
- عفونت ها: برخی از عفونت ها مانند بیماری لایم، ویروس اپشتین بار و تبخال می توانند باعث التهاب شوند و به طور مستقیم به اعصاب جعبه صدا آسیب بزنند. شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه عفونت با COVID-19 ممکن است باعث فلج تارهای صوتی شود.
- بیماریهای عصبی: برخی بیماریهای عصبی، مانند مولتیپل اسکلروزیس یا بیماری پارکینسون، میتوانند منجر به فلج تارهای صوتی شوند.
عوامل خطر
عوامل خطر برای فلج تارهای صوتی عبارتند از:
- انجام جراحی گلو یا قفسه سینه: افرادی که نیاز به جراحی تیروئید، گلو یا بالای قفسه سینه دارند، در معرض افزایش خطر آسیب عصبی تارهای صوتی هستند. گاهی لوله های تنفسی که در جراحی یا برای کمک به تنفس بیمار هنگام مشکلات تنفسی جدی استفاده می شود، می تواند به اعصاب تارهای صوتی آسیب برساند.
- داشتن یک بیماری عصبی: افراد مبتلا به برخی بیماری های عصبی - مانند بیماری پارکینسون یا مولتیپل اسکلروزیس - بیشتر در معرض ضعف یا فلج تارهای صوتی هستند.
عوارض فلج شدن تارهای صوتی
مشکلات تنفسی ناشی از فلج تارهای صوتی ممکن است آنقدر خفیف باشند که تنها به گرفتگی یا خشدار شدن صدا منجر شوند، یا آنقدر شدید باشند که جان فرد را به خطر بیندازند.
فلج تارهای صوتی مانع از باز یا بسته شدن کامل مجرای تنفسی میشود. این وضعیت میتواند باعث شود فرد هنگام بلع دچار خفگی شود یا غذا و مایعات را به درون مجرای تنفسی خود بکشد؛ پدیدهای که «آسپیراسیون» نامیده میشود. آسپیراسیونی که به ذاتالریه (پنومونی) شدید میانجامد، اگرچه نادر است اما وضعیتی جدی محسوب شده و نیازمند مراقبتهای فوری پزشکی است.
روش های تشخیص فلج صوتی
برای تشخیص فلج تارهای صوتی، متخصص مراقبتهای بهداشتی درباره علائم و سبک زندگی شما سؤالاتی میپرسد. همچنین صدای شما را بررسی میکند و میپرسد که چه مدت است دچار تغییرات صدا شدهاید. ممکن است به انجام آزمایشهای زیر نیز نیاز داشته باشید:
- الکترومیوگرافی حنجره
- لارنگوسکوپی
- آزمایش خون و اسکن: بیماریهای مختلفی ممکن است باعث آسیب عصبی شوند. ممکن است برای یافتن علت فلج به آزمایشهای بیشتری نیاز داشته باشید. این آزمایشها شامل آزمایش خون، عکسبرداری با اشعه ایکس، امآرآی یا سیتیاسکن باشد.
آیا فلج تارهای صوتی قابل درمان است؟
درمان فلج تارهای صوتی به علت بروز آن، شدت علائم و زمان شروع آنها بستگی دارد. روشهای درمانی ممکن است شامل گفتاردرمانی، تزریق مواد حجمدهنده، جراحی یا ترکیبی از این روشها باشد.
در برخی موارد، ممکن است وضعیت شما بدون نیاز به جراحی بهبود یابد. به همین دلیل، پزشک انجام جراحی دائمی را حداقل تا یک سال پس از شروع فلج تارهای صوتی به تعویق می اندازد.
با این حال، درمان جراحی همراه با تزریق مواد حجمدهنده، اغلب در همان سه ماه نخستِ از دست رفتن صدا انجام میشود.
در طول دوره انتظار برای جراحی، ممکن است از گفتاردرمانی استفاده کنید تا در حین ترمیم اعصاب، بیاموزید از صدایتان استفاده نادرست نکنید.
گفتاردرمانی
جلسات گفتاردرمانی (یا درمان صوتی) شامل تمریناتی است که به تقویت تارهای صوتی و بهبود کنترل تنفس هنگام صحبت کردن کمک میکنند. این درمان همچنین میتواند از ایجاد تنش در عضلات اطراف تار(های) صوتی فلجشده جلوگیری کرده و از مجرای تنفسی هنگام عمل بلع محافظت نماید. اگر فلج در ناحیهای رخ دهد که نیازی به افزایش حجم یا تغییر موقعیت تار صوتی نداشته باشد، ممکن است گفتاردرمانی تنها درمان مورد نیاز باشد.
جراحی
اگر علائم فلج تارهای صوتی خودبهخود و بهطور کامل برطرف نشوند، برای بهبود توانایی صحبت کردن و بلعیدن، به جراحی نیاز خواهید داشت.
گزینههای جراحی عبارتاند از:
- تزریق عوامل حجم دهنده
- ایمپلنتهای ساختاری
- تغییر موقعیت تارهای صوتی
- جایگزینی عصب آسیبدیده (موسوم به بازعصبدهی یا Reinnervation)
- تراکئوتومی (نای شکافی)
درمانهای نوظهور
اتصال تارهای صوتی به منبع دیگری از تحریک الکتریکی ممکن است امکان باز و بسته شدن تارهای صوتیای را که قادر به حرکت نیستند، احیا کند. این منبع تحریک الکتریکی میتواند عصبی از بخش دیگری از بدن یا دستگاهی مشابه ضربانساز (پیسمیکر) قلب باشد. پژوهشگران همچنان در حال بررسی این روش و سایر گزینهها هستند./
