فشار خون کنترل نشده چیست؟

هنگامی که فشار خون با وجود درمان پزشکی بالاتر از حد طبیعی باقی بماند، به آن فشار خون کنترل نشده گفته می‌شود. بجز در شرایط بحران فشار خون، معمولاً هیچ علامتی از فشار خون بالای کنترل نشده وجود ندارد.

فشار خون بالا به تدریج ایجاد می‌شود و مغز و شریان‌ها قادر به سازگاری با تغییرات فشار درون شریان‌ها هستند. به همین دلیل، تا زمانی که عوارضی در رگ‌های خونی یا اندام‌ها ایجاد نشود، احتمالاً متوجه هیچ علامتی از فشار خون بالای کنترل نشده نخواهید شد. هنگامی که فشار خون با وجود درمان پزشکی بالاتر از حد طبیعی باقی بماند، به آن فشار خون کنترل نشده گفته می‌شود.

وقتی علائم ظاهر می‌شوند، ممکن است شامل درد قفسه سینه، سردرد، تاری دید، مشکل در تنفس یا خونریزی بینی باشند اما، صرف اینکه این علائم را ندارید به این معنی نیست که فشار خون شما خوب است.

آزمایش فشار خون کنترل نشده

اندازه‌گیری فشار خون با روش صحیح در چند روز جداگانه، چه در خانه و چه در مطب پزشک -ترجیحاً هر دو- می‌تواند داده‌هایی را که پزشک برای تشخیص فشار خون کنترل نشده نیاز دارد، در اختیارتان قرار دهد.

پزشک بر اساس میانگین این اندازه‌گیری‌ها به دنبال چه چیزی است:

فشار خون مرحله ۱: ۱۳۰ تا ۱۳۹ میلی‌متر جیوه برای عدد بالا یا فشار سیستولیک (هنگام پمپاژ قلب) و ۸۰ تا ۸۹ میلی‌متر جیوه برای عدد پایین یا فشار دیاستولیک (هنگام استراحت قلب)
فشار خون مرحله ۲: ۱۴۰ یا بالاتر برای سیستولیک یا ۹۰ یا بالاتر برای دیاستولیک است. اگر فشار سیستولیک بالاتر از ۱۸۰ یا فشار دیاستولیک بالاتر از ۱۲۰ باشد، فشار خون شدید محسوب می‌شود.

به بیان ساده‌تر، فشار خون کنترل نشده به این معنی است که با وجود مصرف داروهای فشار خون و سبک زندگی سالم، فشار خون شما به طور مداوم بالاتر از هدف مورد نظر - معمولاً ۱۳۰/۸۰ یا بالاتر- است.

مهم است که فشار خون کنترل نشده را از «فشار خون مقاوم» که نوع خاصی از فشار خون کنترل نشده است، متمایز کنیم. این فشار خون حتی زمانی که فرد سه یا چند نوع داروی فشار خون مصرف می‌کند، بالا می‌ماند.

به طور کلی، فشار خون کنترل نشده علت اصلی قابل پیشگیری بیماری‌های قلبی عروقی در سراسر جهان است و در صورت عدم درمان، امید به زندگی را کاهش می‌دهد. مدیریت فشار خون می‌تواند این خطرات را کاهش دهد.

فشار خون کنترل نشده چه عوارضی دارد؟

در حالی که سکته مغزی قطعاً می‌تواند نتیجه شدید فشار خون بالای کنترل نشده باشد، عوارض دیگری نیز با فشار خون بالای مزمن مرتبط است.

از جمله آنها می‌توان به بزرگ شدن قلب و نارسایی قلبی اشاره کرد. با بزرگ شدن قلب، قلب شما باید برای پمپاژ خون کافی جهت تأمین نیازهای بدن، سخت‌تر کار کند. نارسایی قلبی به این معنی است که قلب شما برای تأمین مداوم خون اکسیژن‌دار کافی به اندام‌ها، عضلات و سایر بافت‌های بدن بسیار ضعیف شده است.

تغییر در مهارت‌های حافظه و تفکر نیز می‌تواند در نتیجه فشار خون کنترل نشده ایجاد شود. مشکلات کلیوی و بینایی نیز ممکن است رخ دهد. فشار خون بالای کنترل نشده همچنین می‌تواند در اختلال نعوظ نقش داشته باشد.

بحران فشار خون بالا

در حالی که هرگونه افزایش ناگهانی و شدید فشار خون نگران کننده است، بحران یا اورژانس فشار خون بالا زمانی در نظر گرفته می‌شود که فشار خون ۱۸۰/۱۲۰ میلی‌متر جیوه یا بالاتر باشد. اگر فشار خون شما به این سطح برسد و به خصوص اگر علائم ناگهانی دارید، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید. زیرا احتمال آسیب‌های بالقوه تهدید کننده زندگی به قلب، مغز و کلیه‌ها وجود دارد.

سردرد شدید، مشکل در تنفس یا درد قفسه سینه، همگی از علائم هشداردهنده بیماران مبتلا به فشار خون بالا هستند. بی‌حسی یا مشکل در حرکت دادن دست‌ها یا پاها یا مشکل در صحبت کردن یا افتادگی صورت، علائم سکته مغزی هستند و نیاز به تماس با ۱۱۵ دارند. هر کسی که این علائم را داشته باشد باید به اورژانس مراجعه کند. حتی برای افرادی که هیچ علامتی ندارند، فشار خون بالاتر از ۱۸۰/۱۲۰ معمولاً نیاز به ارجاع به اورژانس دارد.

کسی که دچار سکته مغزی هموراژیک می‌شود، ممکن است دچار گیجی و لکنت زبان شود و در عین حال ضعف عضلانی را نیز تجربه کند. سکته مغزی هموراژیک زمانی است که یک شریان در مغز پاره می‌شود و باعث خونریزی مغزی بالقوه کشنده می‌شود. این سکته با سکته مغزی ایسکمیک متفاوت است، که زمانی اتفاق می‌افتد که لخته‌ای در شریانی که خون را به مغز می‌رساند، وجود داشته باشد.

فشار خون بالا چگونه بر بدن تأثیر می‌گذارد؟

وقتی فشار خون برای مدت طولانی بالا باشد، می‌تواند به دیواره رگ‌های خونی آسیب برساند. بدن در تلاش برای ترمیم آسیب، سلول‌های خاصی (مثلاً تقویت‌کننده‌ها) را به محل پارگی می‌فرستد، اما دیواره ضعیف شده اکنون در برابر تجمع کلسترول و چربی‌ها که پلاک نامیده می‌شود آسیب‌پذیر است. پلاک ها مسیر جریان خون سالمی را که بدن برای دریافت مواد مغذی مهم مانند اکسیژن به آن وابسته است، مسدود می‌کند.

با گذشت زمان، فشار خون بالای مداوم منجر به سخت شدن و تنگ شدن شریان‌ها (به نام تصلب شرایین) می‌شود و جریان خون به اندام‌ها و بافت‌های حیاتی را کاهش می‌دهد. این امر به چندین سیستم عصبی و پاسخ‌های هورمونی سیگنال می‌دهد تا باعث افزایش احتباس سدیم و مصرف آب شوند و کنترل فشار خون را دشوار کنند. این امر به قلب، مغز، کلیه‌ها و چشم‌های شما آسیب می‌رساند. همچنین می‌تواند به شریان‌های پاهای شما و همچنین آئورت، شریان اصلی که خون را در سراسر بدن حمل می‌کند، آسیب برساند. اثرات جسمی به نوبه خود می‌تواند در مشکلات سلامت روان، از جمله زوال عقل و زوال شناختی، نقش داشته باشد.

علل پایین نیامدن فشار خون با دارو

اگر داروی خود را مصرف می‌کنید اما اعداد فشار خون همچنان بالا هستند، می‌تواند ناامید کننده باشد. عوامل متعددی اغلب با هم کار می‌کنند تا فشار خون بالا بماند.

1- عوامل سبک زندگی

عوامل خاصی در سبک زندگی ممکن است بر فشار خون بالا و سلامت عمومی تأثیر بگذارند، حتی اگر برای تنظیم فشار خون خود دارو مصرف می‌کنید. از جمله:

خوردن غذاهای فرآوری شده - که نمک (سدیم) اضافی دارند - باعث می‌شود بدن مایعات را نگه دارد و در نتیجه فشار در شریان‌ها افزایش یابد.
نداشتن برنامه مداوم برای ورزش هوازی نیز ممکن است به ناتوانی قلب در پمپاژ خون کمک کند، که نتیجه آن بالا ماندن فشار خون است.
نوشیدن بیش از حد الکل (بیش از یک نوشیدنی الکلی در روز برای زنان و بیش از دو نوشیدنی در روز برای مردان) می‌تواند فشار خون را به میزان قابل توجهی افزایش دهد و با داروها تداخل ایجاد کند.
و در نهایت، استفاده از محصولات دخانی می‌تواند باعث افزایش فشار خون و آسیب شریان‌ها شود.

2- بیماری‌های غیرمرتبط

همچنین ممکن است دلایل کمتر آشکاری برای فشار خون کنترل نشده به شکل یک بیماری به ظاهر غیرمرتبط به نام "فشار خون ثانویه" وجود داشته باشد. شایع ترین این بیماری ها شامل آپنه خواب، بیماری کلیوی، مشکلات تیروئید، بارداری، استفاده از قرص‌های ضد بارداری و اعتیاد به الکل هستند.

3- تداخلات دارویی و مکمل‌ها

علاوه بر این، داروها و مکمل‌های رایج ممکن است با فشار خون تداخل داشته باشند، از جمله:

• مسکن‌های بدون نسخه (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن)

• ضد احتقان‌های موجود در داروهای سرماخوردگی/آنفولانزا حاوی سودوافدرین یا فنیل‌افرین

• قرص‌ها و دستگاه‌های ضد بارداری حاوی هورمون

• مکمل‌های گیاهی مانند آرنیکا، افدرا، جینسینگ، گوارانا، شیرین بیان

• دوزهای بالای کافئین

• برخی از داروهای بیولوژیک و سرکوب‌کننده سیستم ایمنی

• انواع خاصی از داروهای ضد افسردگی

• محرک‌هایی مانند متیل فنیدات که اغلب برای درمان اختلال بیش‌فعالی کمبود توجه (ADHD) استفاده می‌شوند

• داروهای تفریحی مانند آمفتامین‌ها، از جمله مت‌آمفتامین، کوکائین و اکستازی (MDMA)

4- عوامل ژنتیکی

فشار خون بالا معمولاً در خانواده‌ها ارثی است و ممکن است با ژن‌های غیرطبیعی خاص مرتبط باشد یا می‌تواند توسط صدها تغییر DNA ایجاد شود. داشتن والدین یا پدربزرگ و مادربزرگ مبتلا به فشار خون بالا، خطر ابتلا را تا حدودی از طریق ژن‌های ارثی افزایش می‌دهد.

بهبود فشار خون کنترل نشده

معمولاً با داشتن عادات سبک زندگی سالم، از جمله مصرف غذاهای سالم، فعال ماندن از نظر جسمی، خواب خوب و مدیریت وزن بدن، مدیریت فشار خون کنترل نشده آغاز می‌شود. یک برنامه غذایی سالم برای فشار خون شامل میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، لبنیات کم‌چرب، ماهی، مرغ بدون پوست، لوبیا و آجیل است. بهتر است از روغن‌های گیاهی مانند روغن زیتون یا آووکادو استفاده کنید. قوانین کلی برای مدیریت فشار خون از طریق رژیم غذایی عبارتند از:

محدود کردن سدیم (کمتر از ۱۵۰۰ میلی‌گرم در روز).
کاهش چربی اشباع (معمولاً در گوشت‌های چرب، لبنیات پرچرب و روغن‌های گرمسیری مانند روغن نخل و نارگیل یافت می‌شود).
محدود کردن غذاها و نوشیدنی‌های شیرین.
کاهش یا ترک مصرف الکل.
خوردن غذاهای غنی از پتاسیم.

در ابتدا یک پزشک عمومی می تواند فشار خون بالا را در شما تشخیص دهد. در صورت نیاز، او ممکن است شما را به یک متخصص قلب (پزشک قلب) یا نفرولوژیست (پزشک کلیه) ارجاع دهد. اگر احتمال این وجود داشته باشد که یک اختلال هورمونی علت فشار خون بالا است، اضافه کردن یک متخصص غدد درون‌ریز به تیم شما می‌تواند مفید باشد.

اگر خطر ابتلا به فشار خون بالا به اندازه‌ای بالا باشد که نیاز به مصرف داروهای فشار خون داشته باشید، گزینه‌های زیادی وجود دارد که پزشک می‌تواند در مورد آنها با شما صحبت کند. فشار خون خود را در خانه با یک فشارسنج دقیق اندازه‌گیری کنید تا پیشرفت بیماری را کنترل کنید. اعداد فشار خون را مرتباً با پزشک خود در میان بگذارید تا ببینید آیا نیازی به تغییر داروها هست یا خیر.

فشار خون کنترل نشده برخلاف نامش قابل مدیریت است اما، ممکن است بیش از یک رویکرد لازم باشد؛ ایجاد تغییر در سبک زندگی و آگاهی از تداخلات دارویی یا مکمل‌ها کلیدی هستند.

خبر خوب این است که عادات سبک زندگی سالم و داروهای فشار خون، در صورت لزوم، می‌توانند در کنترل فشار خون بسیار مؤثر باشند، حتی در افرادی که سابقه خانوادگی فشار خون کنترل نشده دارند.

عوارض جانبی داروهای فشار خون

در حالی که ممکن است هیچ یک از علائم فشار خون کنترل نشده‌ را تجربه نکنید، متوجه عوارض جانبی داروهایی می‌شوید که برای کاهش فشار خون خود مصرف می‌کنید. عوارض جانبی داروهای ضد فشار خون از دارویی به داروی دیگر متفاوت است، اما یک عارضه خاص وجود دارد که می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند.

داروهای ضد فشار خون گاهی اوقات می‌توانند فشار خون را بیش از حد کاهش دهند. این حالت افت فشار خون وضعیتی نامیده می‌شود و زمانی اتفاق می‌افتد که هنگام بلند شدن از حالت نشسته، فشار خون به طور ناگهانی کاهش می‌یابد. این می‌تواند باعث سرگیجه، سبکی سر و حتی غش شود و می‌تواند منجر به زمین خوردن و آسیب دیدگی شود.

سایر عوارض جانبی رایج داروهای ضد فشار خون عبارتند از:

خستگی
سردرد
تغییر ضربان قلب (سریع‌تر یا کندتر از حد معمول)
خشکی دهان
تورم ساق پا

در صورت بروز عوارض جانبی، در اسرع وقت به پزشک خود اطلاع دهید. بدون مشورت با پزشک، مصرف داروهای خود را قطع نکنید./