برای مشاوره با پزشکان کلیک کنید
;
یبوست مزمن به حرکات غیرمعمول روده یا عبور سخت مدفوع می گویند که چند هفته یا حتی بیشتر طول بکشد. یبوست معمولا به معنای داشتن دفع کمتر از 3 بار در هفته است.
اگرچه داشتن هر از گاه یبوست بسیار شایع است اما برخی افراد یبوست مزمن دارند که زندگی آنها را تحت تاثیر قرار می دهد.
  • دفع مدفوع کمتر از 3 بار در هفته
  • داشتن مدفوع ناصاف یا سخت
  • زور زدن برای اجابت مزاج
  • احساس وجود مانع در مقعد که از اجابت مزاج جلوگیری می کند
  • نیاز به کمک برای خالی کردن راست روده؛ مثل استفاده از دست ها برای فشار به شکم و یا استفاده از انگشت برای خارج کردن مدفوع از مقعد
اگر 2 یا تعداد بیشتری از این علائم را در سه ماه گذشته در خود احساس کرده اید، یبوست شکل مزمن پیدا کرده و باید مورد توجه و درمان قرار گیرد.
چنانچه در اجابت مزاج دچار مشکل پایدار شده اید بدون اینکه دلیلی برای آن بیابید، به پزشک مراجعه کنید.
در جدار روده یک فرد سالم شبکه‌ به هم پیچیده‌ای از اعصاب وجود دارد که عملکرد فوق‌العاده ظریفی دارد. این اعصاب عضلات روده‌بزرگ را با هماهنگی و نظم دقیقی منقبض می‌کنند و باعث به‌وجودآمدن حرکت‌های دودی روده می‌شوند. این حرکت‌ها محتویات داخل روده را به جلو می‌راند و نهایتا غذای هضم‌شده بعد از طی طول روده‌بزرگ به راست‌روده می‌رسد. وقتی راست‌روده از مدفوع پر می‌شود اعصاب ناحیه انتهایی تحریک و پیام دفع صادر می‌شود. حلقه‌هایی عضلانی در ناحیه مقعد وجود دارد که در حالت طبیعی آن را مسدود می‌کند. در زمان مناسب و با کنترل ارادی فرد شل‌شدن حلقه‌ها انجام می‌شود و عمل دفع انجام می‌شود. اگر به هر دلیلی روند طبیعی ذکرشده در روده‌بزرگ به‌طور هماهنگ عمل نکند، موادغذایی داخل روده انباشته و مشکلی به نام یبوست پدید می‌آید. یبوست زمانی اتفاق می افتد که مدفوع حرکت بسیار کندی در دستگاه گوارش داشته باشد. یبوست مزمن دلایل زیادی می تواند داشته باشد:

انسداد کولون یا راست روده

انسداد کولون یا راست روده باعث کند یا متوقف شدن حرکت مدفوع می گردد. علل انسداد:
  • شقاق مقعد
  • انسداد روده
  • سرطان کولون (روده بزرگ)
  • تنگی کولون
  • سرطان های شکم که روی کولون فشار وارد می کند
  • سرطان رکتوم (راست روده)
  • رکتوسل
 

مشکلات اعصاب اطراف کولون و رکتوم

گاه اعصابی که عملکرد عضلات کولون و رکتوم و در نهایت حرکت مدفوع از طریق روده ها بر عهده آنهاست، دچار مشکل می شوند. علل آن:
 

اشکال در ماهیچه های مسوول دفع

گاهی ماهیچه های لگن که در اجابت مزاج نقش دارند دچار اشکال شده و ممکن است باعث یبوست شوند. این مشکلات عبارتند از:
  • ناتوانی در شل کردن عضلات لگن برای اجابت مزاج (آنیسموس)
  • عضلات لگن نمی توانند بین شل کردن و انقباض، به درستی هماهنگی برقرار کنند (دیس سینرژیا)
  • عضلات لگنی ضعیف

بیماریهایی که بر هورمون های بدن تاثیر می گذارد

هورمون ها به تعادل مایعات بدن کمک می کنند. حالات و بیماریهایی که باعث برهم خوردن تعادل هورمونی می شود شامل موارد زیر است:
 
بعد از معاینه و شرح‌حال اولیه بیمار می‌توان پی برد که آیا عامل محرکی برای تغییر عملکرد روده وجود دارد یا نه. معمولا آزمایش خون از نظر میزان قندخون و سطح هورمون‌های تیروییدی هم انجام می‌شود. باتوجه به آنچه در شرح‌حال و معاینه بالینی یافت می‌شود ممکن است آزمایش‌های مدفوع یا سایر اقدام‌های تشخیصی لازم باشد اگر در این بررسی‌ها علت زمینه‌ای برای یبوست پیدا نشود باید نسبت به درمان آن اقدام کرد. در بیشتر موارد بررسی‌ها منفی هستند و فرد در اصطلاح دچار یبوست اولیه یا ایدیوپاتیک است. با رعایت توصیه‌های غیردارویی و برخی موارد مصرف دارو بهبود می‌یابند درصد ناچیزی از مبتلایان (3-2 درصد) یبوست‌های بسیار شدید مقاوم به درمان دارند در این مواقع بیمار را به مراکز تحقیقاتی می‌فرستیم تا مورد بررسی فوق‌تخصصی قرار گیرد. آزمون‌های تشخیصی روی روده‌بزرگ و مکانیسم دفع در راست‌روده انجام می‌شود و باتوجه به نوع اختلال درمان مناسب صورت می‌گیرد.
یبوست مزمن می‌تواند یکی از علایم سرطان روده بزرگ باشد اما هر یبوستی را نمی‌توان به سرطان نسبت داد. حدود 20درصد افراد جامعه به یبوست مبتلا هستند ولی از این جمعیت بسیار بالا فقط تعداد اندکی از آنها سرطان روده‌بزرگ دارند. در صورتی که هر فردی بعد از سن 45 سالگی برای مدتی طولانی دچار یبوست شود، حتما باید موردمعاینه دقیق قرار گیرد تا با انجام کولونوسکوپی از نبود هر نوع ضایعه سرطانی در روده مطمئن شویم. برخی بیماری‌های التهابی روده و نیز پاره‌ای از بیماری‌های روماتیسمی با یبوست مزمن همراه هستند که علایم دیگری غیر از یبوست دارند و قابل تشخیص‌ هستند.
قدم اول درمان این است که به شیوه زندگی توجه کنیم. ما معمولا توصیه می‌کنیم مبتلایان به یبوست صبح‌ها صبحانه میل کنند و بعد از آن برای دفع مدفوع آماده شوند و از زورزدن زیاد موقع دفع خودداری کنند چون بعضی از بیماری‌های ناحیه مقعد با زورزدن تشدید می‌یابند. افراد مبتلا را باید به مصرف فیبرهای طبیعی که در میوه و سبزیجات فراوان هستند، ترغیب کرد. خوردن میوه با پوست و مصرف غلات حاوی سبوس فیبر بیشتری به بدن می‌رسانند. فعالیت بدنی مفرح و شاداب مثل پیاده‌روی ایروبیک و شنا حرکت‌های دودی روده را منظم‌تر می‌کند و باعث آرامش اعصاب و کنترل بهتر استرس می‌شود و در بهبود یبوست اثربخش است. در اینجا تاکید می‌کنم که آرامش عامل بسیار مهمی در تعدیل حرکت‌های روده و اجابت‌مزاج منظم است و فشارهای عصبی، حتی موارد خفیف افسردگی یا اضطراب یا اختلال‌های خواب هم می‌توانند باعث تشدید یبوست شوند. بعضی داروها نیز می‌توانند یبوست ایجاد کنند. اگر دارویی مصرف می‌شود، بهتر است با تجویز پزشک باشد و درباره احتمال یبوست در اثر مصرف دارو از پزشک سوال شود. اگر اقدام‌های کمکی به بهبود یبوست کمکی نکرد قدم بعدی ما درمان دارویی است. برخی از داروها درحقیقت همان فیبر هستند که به مقدار زیاد و متراکم به صورت فرآورده‌های دارویی تجویز می‌شوند. بعضی دیگر بعد از رسیدن به روده‌بزرگ روده را به ترشح بیشتر آب و املاح تحریک و از این طریق به دفع یبوست کمک می‌کنند. در دهه اخیر داروهای جدید دیگری برای درمان یبوست به بازارهای دارویی معرفی شده‌اند و ممکن است در سال‌های آینده در کشور ما قابل‌تهیه باشند.

پزشکان زیر در درمان این بیماری می توانند کمکتان کنند

مقاله های مرتبط با این بیمارینمایش آرشیو

    • 10 درد شکمی، 10 علت و 10 درمان۱۳۹۳/۱۲/۲۷

      یشتر دردهای شکمی دلایل ساده‌ای دارند و چندان جدی نیستند اما بعضی از این دردها را باید جدی گرفت و هرچه زودتر در صدد تشخیص و درمان آن برآمد.
    • خواص درمانی اسفرزه، از لاغری تا کاهش قند خون۱۳۹۶/۰۹/۰۱

      پسیلیوم یک فیبر قابل انحلال است که از دانه های گیاه پلانتاگو اواتا گرفته و بعنوان ملین و زیاد و حجیم کننده مدفوع استفاده می شود. این فیبر محلول در آب می تواند بدون جذب یا تجزیه کامل از دستگاه گوارش عبور کند. در عوض آب را جذب و تبدیل به ماده ای چسبناک می شود که برای یبوست، اسهال، قند خون، فشار خون، کلسترول و کاهش وزن مفید است.
    • نگاهی به مدفوعتان بیندازید۱۳۹۷/۱۲/۲۷

      طب سنتی عقیده دارد بهتر است در هر بار اجابت مزاج نگاهی به مدفوع خود بیندازید. زیرا بدن انسان چندین ورودی و چندین خروجی دارد که از طریق آن ها مواد مفید دریافت و مواد مضر تخلیه می شوند. اگر در این روند اخلالی ایجاد شود می توان با بررسی اجمالی مدفوع به احتمالات پیش رو پی برد.
    • یبوست عامل بیماریهای مزمن کلیه۱۳۹۵/۰۸/۲۴

      مطالعات جدید نشان می دهد یبوست احتمال ابتلا به بیماری های مزمن کلیه و نارسایی کلیه را افزایش می دهد.
    • محرک هایی که باعث بدتر شدن سندرم روده تحریک پذیر می شوند۱۳۹۶/۰۳/۱۶

      اگر محرک هایی که باعث شعله ور شدن سندروم روده تحریک پذیر می شود را بشناسید، می توانید برنامه ای برای اجتناب از آنها بریزید. به این ترتیب می توانید روی مشکلاتی مثل یبوست، اسهال، درد شکم و نفخ که از عوارض بیماری سندرم روده تحریک پذیر است متمرکز شده و آنها را به حداقل برسانید.

مرکز مشاورهنمایش آرشیو

درمان لوپوس با دارویی کم عارضه

پاسخ توسط غلامحسین علیشیری ۱۳۹۸/۰۳/۲۱
#4068

غلامحسین علیشیری

سلام تصمیم گیری در زمینه نوع درمان براساس شدت بیماری با توجه به پاتولوژی وآزمایشات است.درمانهای ترکیبی سل سپت و.. ویا ریتوکسی مب نیز قابل ذکر است.

روماتیسم مفصلی (AS)

پاسخ توسط غلامحسین علیشیری ۱۳۹۸/۰۳/۲۱
#4067

غلامحسین علیشیری

سلام.در حاملگی ماه آخر مصرف استروئید ویا در موارد شدید ومقاوم داروهای بیولوژیک ممکن است مفید باشد ،توصیه میشود بانظر روماتولوژیست معالج تصمیم گیری شود.

بارداری و تب مدیترانه ای

پاسخ توسط مریم آقایی ۱۳۹۸/۰۲/۲۸
#4065

مریم آقایی

سلام.مصرف کلشی سین در بارداری جز گروه D می باشد. مصرف کلشی سین در بارداری می تواند باعث آسیب جنینی شود بنابراین مصرف کلشی سین در بارداری باید محدود شود و تنها در صورت لزوم از آن استفاده گردد.بی خطر بودن کلشی سین در دوران شیردهی به اثبات نرسیده است.معلوم نیست آیا کلشی سین در شیر مادر ترشح می شود یا خیر.بنابراین مصرف کلشی سین در شیردهی باید با احتیاط باشد.اما اینکه مانع بارداری شودمدرکی در دست نیست و قبل از بارداری منع مصرف ندارد.

تنگی نفس 

پاسخ توسط غلامحسین علیشیری ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
#4060

غلامحسین علیشیری

سلام در این مورد باید بررسی صورت گیرد کمی بعید است علت تنگی نفس شما ارتباطی با کم خونی مینور داشته باشد