آسیبهای عصب آگزیلاری (عصب زیر بغلی) بر عصبی تأثیر میگذارند که از ناحیه گردن تا شانه امتداد دارد. فشار آمدن به عصب آگزیلاری و آسیب دیدن آن، اغلب منجر به درد و ضعف در ناحیه شانه یا بازو میشود.
آسیبهای عصب آگزیلاری (عصب زیر بغلی) بر عصبی تأثیر میگذارند که از ناحیه گردن تا شانه امتداد دارد. این آسیبها معمولاً زمانی رخ میدهند که عصب بیش از حد کشیده شود.
فشار آمدن به عصب آگزیلاری و آسیب دیدن آن، اغلب منجر به درد و ضعف در ناحیه شانه یا بازو میشود. بیشتر این نوع آسیبها بهطور خودبهخودی یا با کمک روشهای درمانی غیرتهاجمی — نظیر استفاده از مسکنها و فیزیوتراپی — بهبود مییابند.
عصب آگزیلاری کجاست؟
عصب آگزیلاری (Axillary Nerve) شاخهای از شبکه بازویی است؛ شبکهای متشکل از دستهای اعصاب که از ناحیه گردن و بالاتنه به سمت شانهها و بازوها امتداد مییابند. به این اعصاب، اعصاب محیطی گفته میشود، زیرا خارج از مغز و نخاع قرار دارند.
عصب آگزیلاری از سطح مهرههای C5 و C6 در ناحیه گردن منشأ میگیرد و به سمت شانه میرود. این عصب به شما کمک میکند تا شانه خود را بچرخانید و بازویتان را از بدن دور کنید (بالا بیاورید).
وقتی عصب آگزیلاری آسیب میبیند، چه اتفاقی میافتد؟
سه نوع مختلف آسیب عصبی وجود دارد: نوروپراکسی، آکسونوتمزیس و نوروتمزیس.
- نوروپراکسی: این نوع آسیب زمانی رخ میدهد که عصب بیش از حد کشیده و در نتیجه دچار انسداد فیزیکی یا فشردگی گردد.
- آکسونوتمزیس: این نوع آسیب زمانی رخ میدهد که آکسون دچار گسستگی فیزیکی شود. آکسون نوعی رشته (یا کابل) در انتهای سلولهای عصبی است که وظیفه ارسال سیگنالهای الکتریکی را بر عهده دارد. بافت اسکار (جای زخم) میتواند مسیر آکسونها را در بافت عصبی مسدود کند.
- نوروتمزیس: این اتفاق زمانی میافتد که آکسونها به همراه تمام بافتهای اطراف به طور کامل مختل میشوند. نوروتمزیس معمولاً در اثر پارگی یا ترکیدن عصب در اثر کشش شدید ایجاد میشود.
چه چیزی باعث آسیب عصب زیر بغل میشود؟
آسیب عصب زیر بغل میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. برخی از آسیبها فشار مستقیمی بر عصب زیر بغل وارد میکنند، باعث پارگیهای کوچک میشوند یا عصب را فشرده و مسدود میکنند.
آسیبهای عصب زیر بغل معمولاً ناشی از موارد زیر هستند:
- سقوط از ارتفاع
- تصادف رانندگی
- زایمان
- حوادث ورزشی
- استفاده بیش از حد از عضلات
- جراحی
این موقعیتها منجر به آسیبهای شانه میشوند و به عصب آسیب میرسانند. آسیبهای رایج شانه عبارتند از:
- دررفتگی شانه
- شکستگی بازو
- پارگی روتاتور کاف
- فشار مکرر که باعث فشرده شدن عصب میشود یا یک اختلال نادر به نام سندرم فضای چهار طرفه
- یک بیماری عصبی نادر به نام سندرم پارسوناژ-ترنر نیز باعث آسیب عصب زیر بغل میشود. این اتفاق زمانی میافتد که یک عفونت ویروسی، تصادف یا جراحی باعث تحریک و آسیب ناگهانی عصب، همراه با ضعف و تحلیل رفتن عضلات شود.
علائم آسیب دیدگی عصب آگزیلاری
علائم ناشی از آسیب دیدگی عصب آگزیلاری به شدت آسیب بستگی دارد. این علائم ممکن است بهطور ناگهانی ظاهر شوند یا بهتدریج و در طول زمان بروز کنند. شدت علائم میتواند خفیف یا شدید و ماهیت آنها موقتی یا مداوم باشد؛ که همگی به نوع آسیبدیدگی بستگی دارند.
علائم آسیب دیدگی عصب آگزیلاری عبارتند از:
- ضعف عضلات شانه یا بازو
- تحلیل رفتن (لاغر شدن) عضلات شانه یا بازو
- بیحسی در بازو
- احساس سوزنسوزن شدن در بازو
- از دست دادن حس در بازو یا دست
- دشواری در بالا بردن بازو
- آویزان ماندن و شل بودن بازو
- درد
تشخیص آسیب دیدگی عصب آگزیلاری
در صورت بروز هرگونه علائم، پزشک معاینه فیزیکی انجام می دهد و درباره سابقه علائم و آسیبهای احتمالی از شما سوال خواهد کرد. همچنین ممکن است برای بررسی میزان آسیب، انجام آزمایشهای تصویربرداری را تجویز کند.
- معاینه فیزیکی: پزشک ممکن است دامنه حرکتی مفصل شانه و قدرت عضلانی شما را ارزیابی کند. همچنین ممکن است رفلکسها، حسهای بدنی و توانایی حرکت دادن انگشتان دستتان را بررسی نماید.
- تصویربرداری با اشعه ایکس: عکسبرداری با اشعه ایکس از شانه میتواند شکستگی استخوانها یا آسیب به بافتهای اطراف عصب آگزیلاری را نشان دهد.
- تصویربرداری تشدید مغناطیسی: این روش تصویربرداری میتواند به تشخیص آسیبهای وارد شده به عصب و بافتهای نرم اطراف آن کمک کند.
- مطالعه هدایت عصبی: این آزمایش عملکرد اعصاب را بررسی میکند. در این روش، پزشک الکترودهای کوچکی را روی شانه و ناحیه عصب قرار میدهد و جریانهای الکتریکی خفیفی را اعمال میکند. این آزمایش سرعت حرکت پیامهای الکتریکی در طول اعصاب را اندازهگیری میکند.
درمان آسیب عصب آگزیلاری
در بیشتر موارد، آسیبهای عصب آگزیلاری خودبهخود بهبود مییابند. شما باید به شانه خود استراحت دهید؛ بدین معنا که باید از انجام ورزش و فعالیتهای شدید پرهیز کنید. نیازی به استراحت مطلق نیست، اما باید از کارهایی مانند بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
سایر روشهای درمان آسیب عصب آگزیلاری عبارتند از:
- استفاده از استروئیدها برای کاهش التهاب
- استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش التهاب و درد
- استفاده از مسکنها
- فیزیوتراپی برای تقویت عضلات و افزایش انعطافپذیری
- تمرینات چرخش شانه
- تمرینات کششی شانه و بازو
در برخی موارد، اگر ضعف عضلانی بهبود نیابد، ممکن است برای ترمیم عصب به جراحی نیاز باشد؛ هرچند این حالت نادر است. این جراحی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- پیوند عصبی از بدن خود فرد (اتوگرفت): برداشتن بخشی از عصبِ عضله سهسر (تریسپس) و اتصال آن به عصب آگزیلاری.
- پیوند عصبی از فرد دیگر (آلوگرفت): استفاده از بافت عصبیِ فاقد سلول (بدون سلولهای عصبی زنده) که طی فرآیندی آمادهسازی شده است.
بهمرور زمان، عصب در داخل عضله شانه رشد میکند و عضله مجدداً شروع به کار خواهد کرد. شما و جراحتان در مورد بهترین روش ترمیم برای شانه شما تصمیمگیری خواهید کرد.
بهبودی عصب آگزیلاری چقدر طول میکشد؟
بسته به شدت آسیب دیدگی، بهبود آسیب عصب آگزیلاری ممکن است بین ۳ تا ۱۲ ماه زمان ببرد. انجام جراحی میتواند منجر به طولانیتر شدن دوره بهبودی شود، اما معمولاً نیازی به آن نیست. فیزیوتراپی و استراحت میتوانند به تسریع روند بهبودی شما کمک کنند.
اگر دچار درد ناگهانی یا مداوم در ناحیه شانه هستید و در بالا بردن بازوی خود مشکل دارید، به پزشک مراجعه کنید./
