آشنایی با مفهوم MCH در آزمایش خون

MCH مخفف عبارت Mean Corpuscular Hemoglobin، به معنای میانگین هموگلوبین گلبول قرمز است. این شاخص نشان‌دهنده میانگین مقدار پروتئینی به نام هموگلوبین در هر یک از گلبول‌های قرمز خون است.

MCH مخفف عبارت Mean Corpuscular Hemoglobin، به معنای میانگین هموگلوبین گلبول قرمز است. این شاخص نشان‌دهنده میانگین مقدار پروتئینی به نام هموگلوبین در هر یک از گلبول‌های قرمز خون است. هموگلوبین وظیفه حمل اکسیژن در سراسر بدن را بر عهده دارد.

احتمالاً زمانی با مفهوم MCH روبرو می‌شوید که آزمایش خونی به نام CBC (شمارش کامل سلول‌های خون) انجام دهید. این آزمایش اجزای مختلف خون، از جمله گلبول‌های قرمز و گلبول‌های سفید را اندازه‌گیری می‌کند. پزشکان از اطلاعات حاصل از آزمایش CBC برای محاسبه میزان MCH استفاده می‌کنند.

پزشک ممکن است از این شاخص برای کمک به تشخیص برخی کمبودهای تغذیه‌ای یا مشکلات کبدی استفاده کند.

آزمایش CBC

آزمایش CBC (شمارش کامل سلول‌های خون) انواع مختلف سلول‌های تشکیل‌دهنده خون را اندازه‌گیری می‌کند، از جمله:

گلبول‌های قرمز خون
گلبول‌های سفید خون (که با عفونت مبارزه می‌کنند)
هموگلوبین
پلاکت‌ها (که به لخته شدن خون کمک می‌کنند)

آزمایش CBC به عنوان بخشی از معاینه جسمانی سالانه یا برای بررسی احتمال وجود یک بیماری انجام می شود. اگر علائمی از عارضه‌ای داشته باشید که بر تعداد سلول‌های خون تأثیر می‌گذارد، پزشک ممکن است این آزمایش را برایتان تجویز کند.

میزان نرمال MCH در آزمایش خون

میزان MCH متغیر است، بنابراین پزشکان محدوده‌ای را به عنوان حد طبیعی در نظر می‌گیرند. MCH بر حسب پیکوگرم در هر سلول (pg/cell) اندازه‌گیری می‌شود. برای بزرگسالان در تمام سنین و همچنین کودکان، محدوده طبیعی MCH بین ۲۷ تا ۳۱ پیکوگرم در هر سلول است؛ این مقدار برای نوزادان بین ۳۲ تا ۳۴ پیکوگرم در هر سلول می‌باشد.

پایین بودن MCH در آزمایش خون

شایع ترین دلایل پایین بودن MCH در آزمایش خون عبارتند از:

کم خونی: کم خونی زمانی اتفاق می افتد که بدن شما گلبول های قرمز سالم کافی برای حمل اکسیژن در بدن ندارد. شایع ترین علت، سطوح پایین آهن معدنی است. همچنین ناشی از سطوح پایین ویتامین B12 و فولات است.
هموگلوبینوپاتی ها: اینها اختلالات خونی ارثی (از طریق خانواده منتقل می شود) هستند که در آن اشکالی در شکل هموگلوبین یا نحوه ساخت آن در بدن وجود دارد. تالاسمی و بیماری سلول داسی شکل دو نمونه هستند.

علائم پایین بودن MCH

علائم بستگی دارد به اینکه چه عاملی باعث سطح پایین MCH شده است.

علائم کم خونی:

خستگی
ضعف
تنگی نفس
پوست رنگ پریده
احساس سرگیجه یا سبکی سر

علائم تالاسمی:

علائم کم خونی
تورم شکم
ادرار تیره رنگ

علائم بیماری سلول داسی شکل:

علائم کم خونی
ادرار تیره رنگ
چشم های زرد
درد و تورم در دست و پا
اپیزودهای بدن درد

بالا بودن MCH در آزمایش خون

بالا بودن MCH به این معناست که گلبول‌های قرمز خون بزرگ‌تر از حد طبیعی هستند. به این وضعیت «ماکروسیتوز»گفته می‌شود. معمولاً ماکروسیتوز جای نگرانی ندارد، اما ممکن است ناشی از «کم‌خونی ماکروسیتیک» باشد. در صورت ابتلا به کم‌خونی ماکروسیتیک، مغز استخوان شما گلبول‌های قرمزی تولید می‌کند که بیش از حد بزرگ هستند.

سطح بالای MCH همچنین می‌تواند ناشی از موارد زیر باشد:

برخی انواع بیماری‌های کبدی
مصرف بیش از حد الکل
برخی سرطان‌های خون
کمبود ویتامین B12 یا فولات
کم‌کاری تیروئید (زمانی که بدن هورمون تیروئید بسیار کمی تولید می‌کند)
مصرف برخی داروها، از جمله داروهای شیمی‌درمانی، آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای ضدویروس

علائم بالا بودن MCH

بالا بودن سطح MCH به خودی خود علائمی ایجاد نمی‌کند و ممکن است تنها از طریق آزمایش خون مشخص شود. اگر علائمی وجود داشته باشد، این علائم مربوط به بیماری یا وضعیتی است که باعث افزایش سطح MCH شده است.

برای مثال، اگر به بیماری کبدی مبتلا باشید، ممکن است دچار درد در قسمت فوقانی شکم، بی‌اشتهایی، خستگی یا زردی پوست شوید. در صورت ابتلا به کم‌کاری تیروئید، ممکن است احساس خستگی کنید، دچار افزایش وزن شوید، در دست‌ها و انگشتان خود احساس بی‌حسی و گزگز داشته باشید و دچار درد عضلانی شوید. کمبود ویتامین B12 و فولات نیز می‌تواند علائم کم‌خونی، مانند خستگی، سرگیجه و تنگی نفس ایجاد کند./