مشکلات چشمی در نوزادان نارس

نوزادان نارس بیشتر از بقیه در معرض مشکلات سلامتی از جمله مشکلات چشمی هستند. رتینوپاتی و استرابیسم شایع ترین این مشکلات بینایی هستند که اگر به موقع تشخیص و درمان نشوند باعث نابینایی نوزاد می گردند.

تولد زودرس نوزاد نگرانی هایی برای پدر و مادر ایجاد می کند. چنین نوزادانی اگرچه به خوبی از پس مشکلات برمی آیند با این حال به دلیل تولد زودهنگام، با چالش‌هایی روبرو خواهند شد. نوزادان نارس بیشتر از بقیه در معرض مشکلات سلامتی از جمله مشکلات چشمی هستند. شما باید از خطرات مشکلات بینایی و کارهایی که می‌توانید برای جلوگیری از کاهش بینایی انجام دهید، آگاه باشید.

رتینوپاتی نوزادان نارس (ROP)

این بیماری معمولاً فقط در نوزادان نارس رخ می‌دهد و معمولاً هر دو چشم را تحت تأثیر قرار می‌دهد (اما می‌تواند یکی را بدتر از دیگری تحت تأثیر قرار دهد) و دلیل اصلی از دست دادن بینایی در کودکان است. نوزادانی که حدود 1/2 کیلوگرم وزن دارند و قبل از ۳۱ هفته به دنیا می‌آیند، بیشترین احتمال ابتلا به آن را دارند. خوشبختانه، اکثر آنها به نوع خفیف رتینوپاتی مبتلا می‌شوند و نیازی به درمان ندارند. در صورت عدم مراقبت، اشکال شدیدتر می‌تواند باعث از دست دادن بینایی و حتی نابینایی شود.

رشد: چشمان کودک شما حدود هفته ۱۶ شروع به رشد می‌کند. سریع‌ترین رشد در ۱۲ هفته آخر بارداری اتفاق می‌افتد. کارشناسان معتقدند که تولد زودرس این رشد بعدی را مختل می‌کند و منجر به ROP می‌شود. سایر عوامل خطر شامل کم‌خونی، مشکلات تنفسی، تزریق خون و سلامت ضعیف است. ROP باعث می‌شود رگ‌های خونی در چشم به طور غیرطبیعی رشد کنند و در شبکیه پخش شوند. این رگ‌های خونی جدید شکننده هستند و خون را به داخل چشم نشت می‌دهند. بافت اسکار می‌تواند تشکیل شود و شبکیه را از پشت چشم جدا کند و باعث از دست دادن بینایی شود.

تشخیص: معاینه چشم تنها راه تشخیص آن است. اگر نوزاد شما نارس است، از پزشک بپرسید که آیا نیاز به آزمایش دارد یا خیر. نوزادانی که در ۳۰ هفتگی یا کمتر به دنیا می‌آیند و آنهایی که وزنشان کمتر از 1/5 کیلوگرم است، باید غربالگری شوند. اگر فرزند شما به معاینه نیاز دارد، از پزشک بپرسید که بهترین زمان چه زمانی است. چهار تا ۹ هفته پس از تولد طبیعی است، اما بستگی به زمان تولد آنها دارد. اگر پزشک هیچ علامتی پیدا نکند، نیازی به معاینات بعدی نخواهد بود.

درمان: این بیماری پنج مرحله دارد. متخصص شبکیه که نوزاد مبتلا به ROP را معاینه می‌کند، بر اساس دستورالعمل‌ها می‌داند چه زمانی باید مراقب این وضعیت باشد و چه زمانی آن را درمان کند. درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

کرایوتراپی (انجماد) یا فوتوکوآگولاسیون (لیزر درمانی) برای متوقف کردن رشد رگ‌های خونی و نگه داشتن شبکیه متصل به پشت چشم.
کمان اسکلرال، که در آن پزشک یک نوار دور چشم کودک شما قرار می‌دهد. این نوار آن را به سمت داخل هل می‌دهد و به نگه داشتن شبکیه در جای خود در مقابل دیواره‌های چشم کمک می‌کند. این نوار ظرف چند ماه یا سال برداشته می‌شود.
ویترکتومی، یک جراحی پیچیده‌تر است. پزشک مایع زجاجیه داخل چشم کودک را با محلول نمکی جایگزین می‌کند. سپس هرگونه بافت اسکار را از داخل چشم خارج می‌کند. این کار به شبکیه اجازه می‌دهد تا در جای خود در مقابل دیواره چشم شل شود.
داروهایی که داخل چشم قرار می‌گیرند. مطالعاتی در حال انجام است تا مشخص شود آیا می‌توان از داروهایی که دژنراسیون ماکولا وابسته به سن بزرگسالان را درمان می‌کنند، استفاده کرد یا خیر.

درمان زودهنگام می‌تواند به حفظ دید مرکزی کمک کند و به کودک شما اجازه می‌دهد مستقیم ببیند، بخواند، رنگ‌ها را ببیند و رانندگی کند. برخی از این روش‌ها می‌توانند منجر به از دست دادن دید جانبی شوند.

عوارض: کودکانی که ROP داشته‌اند، احتمال بیشتری دارد که بعداً به مشکلات دیگری دچار شوند:

میوپی (نزدیک‌بینی)
استرابیسم (عدم هم‌ترازی چشم‌ها)
آمبلیوپی (تنبلی چشم)
گلوکوم (آب سیاه)
جدا شدن شبکیه

فرزند شما به معاینات منظم چشم توسط متخصص، هر چند وقت یکبار که توصیه می‌شود، نیاز دارد. اگر پزشک آنها را زود تشخیص دهد، می‌تواند اکثر این بیماری‌ها را بدون از دست دادن بینایی درمان کند.

استرابیسم

تعداد کمی از کودکان دچار استرابیسم می‌شوند؛ چشم‌هایی که آنطور که باید در یک راستا قرار نمی‌گیرند و به اصطلاح انحراف دارند. ایزوتروپی نوزادی (یک چشم به سمت داخل می‌چرخد) نوعی است که نوزادان نارس را تحت تأثیر قرار می‌دهد. وقتی عضلاتی که چشم را احاطه کرده و کنترل می‌کنند با هم کار نکنند، چشمان کودک شما در جهات مختلف قرار می‌گیرند. پزشکان فکر می‌کنند که این اتفاق برای نوزادان نارس می‌افتد زیرا مغز کودک به اندازه کافی رشد نکرده است تا عضلات چشم را کنترل کند. عوامل دیگری نیز در آن نقش دارند:

مشکلات مغزی یا عصبی مانند آب آوردن مغز، خونریزی مغز، اختلالات تشنج، فلج مغزی و سایر بیماری ها
آسیب شبکیه ناشی از ROP
تجمع رگ‌های خونی زیر پوست (پزشک همه اینها را همانژیوم تشخیص می‌دهد) در نزدیکی چشم
تومورهای مغزی یا چشمی
آب مروارید یا آسیب چشم
تاخیر رشدی
اختلالات ژنتیکی

اگر فرزند شما هر یک از این بیماری ها را دارد، باید به چشم پزشک اطفال مراجعه کنید؛ چشم پزشکی که در جراحی چشم و کار با کودکان تخصص دارد. اگر متوجه شدید که چشمان فرزندتان چپ است، به پزشک خود اطلاع دهید.

عوارض: از آنجا که چشم‌ها در دو ناحیه مختلف تمرکز می‌کنند، مغز دو تصویر متفاوت دریافت می‌کند. برای جبران این، مغز کودک شما تصویر چشم چپ را نادیده می‌گیرد و فقط تصویر چشم قوی‌تر را پردازش می‌کند. این می‌تواند بر درک عمق تصویر تأثیر بگذارد. همچنین می‌تواند منجر به آمبلیوپی یا تنبلی چشم شود. این اتفاق زمانی می‌افتد که چشم چپ بینایی خوبی پیدا نمی‌کند یا حتی بینایی خود را از دست می‌دهد. حدود یک سوم کودکان مبتلا به استرابیسم دچار آمبلیوپی می‌شوند.

درمان: اگر فرزند شما آمبلیوپی دارد، پزشک ابتدا باید آن را درمان کند. آنها چشم قوی‌تر را مسدود می‌کنند تا مغز فقط تصاویر چشم ضعیف‌تر را ببیند. آنها ممکن است از چشم‌بند یا قطره‌هایی که بینایی را تار می‌کنند استفاده کنند. این کار چشم چپ آنها را تقویت می‌کند و به کودک کمک می‌کند تا بهتر ببیند. آنها ممکن است چشم‌بند را دوست نداشته باشند، اما باید آن را بپوشند. اگر آمبلیوپی زود درمان نشود، می‌تواند دائمی شود.

پس از تثبیت بینایی، پزشک ممکن است برای ترمیم عضلات اطراف چشم جراحی انجام دهد. ممکن است نخواهید کودک را در سنین پایین در معرض این جراحی قرار دهید اما اگر قبل از ۲ سالگی تحت درمان قرار گیرند، چشمان آنها در دراز مدت بهتر خواهد شد.

کودک حتی پس از جراحی، ممکن است هنوز به عینک نیاز داشته باشد. از آنجا که انحراف چشم می‌تواند برگردد، به برنامه معاینه منظم چشم که پزشک توصیه می‌کند، پایبند باشید./