با علایم هشدار دهنده سنگ کلیه آشنا شوید

سنگ کلیه توده‌ها یا کریستال‌های سخت و سنگریزه مانندی هستند که در کلیه‌ها تشکیل می شوند. شایع‌ترین علامت، درد شدید پهلو است. ناراحتی معده، تب و لرز و خون در ادرار از علائم دیگر آن است.

سنگ کلیه توده‌ها یا کریستال‌های سخت و سنگریزه مانندی هستند که در کلیه‌ها تشکیل می شوند. این سنگ ها می‌توانند از مواد معدنی و نمک‌هایی که در ادرار حل می‌شوند، به خصوص اگر به اندازه کافی آب ننوشیده باشید، به وجود آیند. پزشکان به سنگ کلیه را نفرولیتیازیس یا سنگ ادراری هم می‌نامند.

سنگ کلیه ممکن است به کوچکی یک دانه نمک یا به بزرگی یک دانه ذرت باشد. این سنگ‌ها معمولاً قهوه‌ای یا زرد به نظر می‌رسند و ممکن است صاف یا زبر باشند.

سنگ کلیه در بزرگسالان شایع است و میزان آن رو به افزایش است. افرادی که در بدو تولد مرد هستند (AMAB) تقریباً دو برابر افرادی که در بدو تولد زن هستند (AFAB)، در معرض خطر ابتلا به آن قرار دارند. افرادی که AMAB هستند و در دهه 30 تا 40 زندگی خود قرار دارند، بیشتر احتمال دارد که به سنگ کلیه مبتلا شوند. همچنین به نظر می‌رسد که این سنگ‌ها در افراد سفید پوست غیر اسپانیایی تبار شایع‌ترند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد علائم و علل سنگ کلیه ادامه مطلب را بخوانید.

علائم سنگ کلیه

ممکن است سنگ کلیه داشته باشید و هیچ علامتی نداشته باشید. اگر سنگ کلیه به اندازه‌ای کوچک باشد که بدون گیر کردن از سیستم ادراری عبور کند، ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید. ممکن است فقط زمانی متوجه وجود آنها شوید که پزشک برای مشکل دیگری تصویربرداری انجام دهد و آنها را پیدا کند.

معمولاً هیچ علامتی نخواهید داشت مگر اینکه سنگی به یکی از دو لوله (به نام حالب) که کلیه و مثانه را به هم متصل می‌کنند، حرکت کند.

سنگ کلیه چه حسی دارد؟

شایع‌ترین علامت، درد شدید پهلو است. درد بین دنده‌های پایینی و لگن در همان سمتی است که سنگ وجود دارد. این درد ممکن است به کمر، شکم یا کشاله ران گسترش یابد. پزشک ممکن است این علامت را قولنج کلیوی بنامد. وقتی سنگ از کلیه‌ها خارج شده و وارد مجاری ادراری می شود، جایی که گیر کرده است، این درد رخ می‌دهد. بسته به اندازه سنگ و محل گیر کردن آن، درد شما ممکن است خفیف یا شدید باشد. درد ممکن است به صورت موجی یا با شدت متغیر باشد. اگر سنگ قبل از گیر کردن، بیشتر به مجرای ادرار شما نفوذ کرده باشد، ممکن است هنگام ادرار کردن درد داشته باشید.

سایر علائم و نشانه‌های سنگ کلیه عبارتند از:

ادرار کدر، کف‌آلود، صورتی، قرمز یا قهوه‌ای
مشاهده کریستال در ادرار
احساس نیاز مداوم به دفع ادرار یا نیاز فوری به دفع ادرار
بوی بد ادرار
احساس سوزش هنگام دفع ادرار
کاهش حجم ادرار هنگام دفع ادرار
تب و لرز
حالت تهوع و استفراغ

چه زمانی نزد پزشک برویم؟

اگر درد بسیار شدیدی دارید، احتمالاً باید به اورژانس مراجعه کنید. علائم دیگری که باید به پزشک مراجعه کنید عبارتند از:

تهوع و استفراغ به دلیل درد
تب و لرز همراه با درد
علائم عفونت، مانند ادرار کدر یا خون در ادرار، ادرار بدبو یا مشکل در دفع ادرار

چه چیزی باعث سنگ کلیه می‌شود؟

سنگ کلیه زمانی تشکیل می‌شود که میزان مواد معدنی یا نمک‌های خاصی در ادرار زیاد باشد، مانند:

کلسیم
اگزالات
فسفر
اسید اوریک

سنگ کلیه زمانی تشکیل می‌شود که ادرار کافی در بدن خود ندارید تا غلظت این مواد معدنی را در کلیه‌های خود پایین نگه دارید. یا ممکن است مواد شیمیایی خاصی که مانع از تشکیل کریستال‌ها می‌شوند، در ادرار شما به اندازه کافی وجود نداشته باشد. تشکیل سنگ‌ها معمولاً ماه‌ها یا سال‌ها طول می‌کشد.

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به سنگ کلیه را افزایش دهند عبارتند از:

1- کمبود حجم ادرار به دلیل کم آبی بدن: وقتی ادرار تیره و غلیظ باشد به این معناست که حجم آن خیلی کم است. اگر به خوبی آب بنوشید، ادرار شما باید زرد کم‌رنگ باشد.

2- مقادیر بالای برخی مواد معدنی یا نمک در رژیم غذایی مانند:

سدیم
کلسیم
پروتئین
اگزالات (از غذاهایی مانند بادام، سبزیجات برگ سبز، سیب‌زمینی، غلات، سویا، چای، ریواس و چغندر)

3- برخی از بیماری ها، مانند:

بیماری التهابی روده (کولیت اولسراتیو و بیماری کرون)، زیرا این بیماری‌ها می‌توانند باعث اسهال مزمن شوند که منجر به کم آبی بدن می‌شود.
بیماری پاراتیروئید، زیرا می‌تواند باعث افزایش سطح کلسیم در خون شود.
اسیدوز توبولار کلیوی دیستال، که باعث تجمع اسید در بدن می‌شود.
بیماری‌های ارثی، مانند سیستینوری (که باعث تجمع اسید آمینه سیستئین در ادرار می‌شود) یا هیپراگزالوری اولیه (که در آن کبد شما اگزالات زیادی تولید می‌کند).
جراحی معده یا روده، مانند جراحی بای پس معده
فیبروز کیستیک
دیابت
فشار خون بالا
نقرس
چاقی
کیست‌های کلیوی
پوکی استخوان
همی‌پلژی یا پاراپلژی، که انواع فلج هستند.
بارداری

4- سابقه خانوادگی سنگ کلیه، به خصوص در والدین یا خواهر و برادر.

5- مصرف برخی داروها و مکمل‌ها، مانند:

داروهای ادرارآور برای فشار خون بالا
داروهای ضد تشنج و میگرن
آنتی‌اسیدهای حاوی کلسیم
مکمل‌های ویتامین C
مکمل‌های کلسیم/