آمپول های لاغری سماگلوتاید و تیرزپاتاید با کاهش اشتها باعث میشوند کمتر غذا بخورید. کاهش مصرف غذا به معنای دریافت کمتر پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی است و خطر ابتلا به کمبودهای تغذیهای را افزایش میدهد.
آگونیستهای GLP-1، مانند سماگلوتاید و تیرزپاتاید، درمانهایی مؤثر برای دیابت نوع ۲ و چاقی هستند. این داروها با کاهش اشتها و کند کردن روند هضم غذا، باعث میشوند کمتر غذا بخورید. با این حال، کاهش مصرف غذا ممکن است به معنای دریافت کمتر پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی نیز باشد که این امر خطر ابتلا به کمبودهای تغذیهای را افزایش میدهد. از هر ۵ نفر، تقریباً یک نفر ظرف یک سال پس از شروع مصرف داروهای GLP-1 دچار کمبودهای تغذیهای میشود. آگاهی از اینکه کدام مواد مغذی ممکن است در معرض خطر کمبود قرار گیرند، به شما کمک میکند تا این کمبودها را در مراحل اولیه برطرف کنید.
ویتامین D
ویتامین D شایعترین کمبود مرتبط با داروهای GLP-1 است. حدود ۱۳٪ از افراد ظرف یک سال پس از شروع مصرف دارو، دچار کمبود ویتامین D میشوند. این ممکن است به این دلیل باشد که شما در هنگام مصرف GLP-1 تمایل به خوردن غذای کمتری دارید. همچنین، تأخیر در تخلیه معده ممکن است بر نحوه جذب ویتامینهای محلول در چربی مانند ویتامین D توسط بدن تأثیر بگذارد. سطوح پایین این ویتامین میتواند استخوانها را ضعیف کرده و بر عملکرد عضلات و سیستم ایمنی تأثیر بگذارد. ویتامین D را در ماهیهای چرب مانند ماهی سالمون و لبنیات غنی شده و غلات جستجو کنید.
کلسیم
کمبود کلسیم ممکن است برای افرادی که داروهای GLP-1 مصرف میکنند، مسئلهساز باشد. کلسیم و ویتامین D برای حفظ استحکام استخوانها با یکدیگر همکاری میکنند؛ بنابراین، دریافت ناکافی هر یک از آنها در دوران کاهش وزن میتواند نگرانکننده باشد. دریافت مقادیر کافی کلسیم و ویتامین D از طریق رژیم غذایی میتواند به حفظ سلامت استخوانها، بهویژه در زمان کاهش وزن سریع، کمک کند. محصولات لبنی کمچرب، سبزیجات برگسبز، ماهیهای چرب و همچنین آبپرتقال و شیرهای گیاهی غنیشده را در برنامه غذایی خود بگنجانید.
ویتامین B12
کمبود ویتامین B12 میتواند باعث خستگی، احساس گزگز در دستها، مشکلات حافظه یا تغییرات خلقی شود. بدن شما برای آزاد کردن ویتامین B12 از مواد غذایی به اسید معده نیاز دارد. داروهای GLP-1 ممکن است علاوه بر کاهش اشتها، میزان اسید معده را نیز کاهش دهند؛ این عوامل در کنار هم میتوانند دریافت و جذب کافی ویتامین B12 را برای بدن دشوارتر کنند. اگر علائمی دارید یا عمدتاً از غذاهای گیاهی استفاده میکنید، با پزشک خود درباره بررسی سطح ویتامین B12 مشورت کنید. منابع مناسب این ویتامین شامل گوشت قرمز، مرغ و ماکیان، غذاهای دریایی و لبنیات هستند.
تیامین
تیامین یا ویتامین B1 به بدن کمک می کند تا غذا را به انرژی تبدیل و اعصاب به درستی کار کند. بدن شما فقط مقادیر کمی تیامین را ذخیره می کند، بنابراین خوردن غذای کمتر می تواند به سرعت سطح ویتامین B1 را کاهش دهد. کمبود شدید تیامین می تواند باعث گیجی، مشکلات تعادل، ضعف یا آسیب عصبی شود. اگر علائمی مانند استفراغ مداوم را تجربه کردید با پزشک خود صحبت کنید. بسیاری از غذاها با آن غنی شده اند و غلات کامل، گوشت بدون چربی و ماهی نیز ویتامین B1 دارند.
منیزیم
عوارض جانبی نظیر حالت تهوع، استفراغ و اسهال در مصرف داروهای دسته GLP-1 شایع است. این عوارض میتوانند موجب کاهش ذخایر الکترولیتهای حیاتی بدن، از جمله منیزیم شوند. کمبود این ماده مغذی ممکن است به گرفتگی عضلات، خستگی، ضعف یا ضربان نامنظم قلب منجر شود. در صورتی که این علائم برطرف نشدند، با پزشک خود مشورت کنید. شما میتوانید منیزیم مورد نیاز خود را از طریق مصرف ماهی، گوشت گاو، مرغ و همچنین منابع گیاهی مانند حبوبات، سبزیجات برگسبز تیره، غلات کامل و غلات صبحانه غنیشده تأمین کنید.
آهن
حالت تهوع و کاهش اشتها ناشی از مصرف داروهای GLP-1 ممکن است خوردن غذاهای سرشار از آهن را دشوار سازد. مطالعات نشان میدهند که هنگام مصرف این داروها، توانایی بدن برای جذب آهن کاهش مییابد. همچنین ممکن است سطح پروتئینی به نام فریتین که به ذخیره آهن در خون کمک میکند، افت کند. کمبود آهن میتواند منجر به کمخونی، خستگی، رنگپریدگی پوست یا تنگی نفس شود. در صورت بروز این علائم، از پزشک خود بخواهید که سطح آهن یا فریتین شما را بررسی کند. برای تأمین آهن، مصرف منابعی مانند امعاء و احشای خوراکی (مثل جگر)، عدس، اسفناج و مواد غذایی غنیشده را مد نظر قرار دهید.
پروتئین
کاهش وزن با استفاده از داروهای GLP-1 میتواند علاوه بر چربی بدن، منجر به از دست رفتن توده عضلانی نیز شود. دریافت پروتئین کافی میتواند به حفظ عضلات در حین کاهش وزن کمک کند؛ با این حال، کاهش اشتها ممکن است تأمین نیاز بدن به پروتئین را دشوارتر سازد. اگر روند کاهش وزن شما سریع است، از پزشک خود بپرسید که روزانه به چه مقدار پروتئین نیاز دارید. پروتئین در بسیاری از مواد غذایی از جمله غلات کامل، حبوبات، مغزها و دانهها، لبنیات و گوشتهای کمچرب یافت میشود.
ویتامین A، E، K
ویتامین های A، E، K محلول در چربی هستند، به این معنی که بدن شما برای جذب صحیح آنها به چربیهای غذایی نیز نیاز دارد. سطح پایین آنها به مرور زمان میتواند بر بینایی، عملکرد سیستم ایمنی و لخته شدن خون تأثیر بگذارد. از آنجا که GLP-1ها تخلیه معده را کند میکنند، چربیها میتوانند علائمی مانند اسهال و نفخ را ایجاد کنند. هنگام مصرف آنها، از چربیهای اشباع شده خودداری کنید و روی چربیهای سالم برای قلب مانند چربیهای موجود در آجیل، دانهها، آووکادو و ماهیهایی مانند ماهی سالمون تمرکز کنید. سبزیجات برگدار، آجیل و دانهها و غذاهای نارنجی مانند هویج و سیبزمینی شیرین نیز منابع خوبی هستند.
روی
کمبود روی ممکن است در طول درمان با داروهای GLP-1 رخ دهد، زیرا کاهش اشتها میتواند منجر به کاهش مصرف غذاهای سرشار از روی، مانند گوشت، غذاهای دریایی، مغزها و دانهها شود. روی از عملکرد سیستم ایمنی، ترمیم زخم و حس چشایی و بویایی پشتیبانی میکند. سطح پایین روی میتواند باعث عفونتهای مکرر، کندی ترمیم زخم و تغییر در حس چشایی شود. در صورت مشاهده این علائم، با پزشک خود مشورت کنید.
فولات
میل کمتر به غذا خوردن ممکن است باعث شود در طول دوره درمان با داروهای GLP-1، میزان دریافت فولات شما نیز کاهش یابد. فولات به بدن در ساخت گلبولهای قرمز و DNA کمک میکند. کمبود آن میتواند منجر به خستگی، ضعف، زخمهای دهانی و نوعی کمخونی شود. در صورت مشاهده این علائم، بهویژه اگر دچار کمبود ویتامین B12 نیز هستید، با پزشک خود مشورت کنید. شما میتوانید فولات را در سبزیجات برگسبز تیره، غلات کامل، تخممرغ و بسیاری از مواد غذایی غنیشده بیابید.
ویتامین C
کاهش اشتها میتواند دریافت مقدار کافی ویتامین C از طریق میوهها و سبزیجات را دشوارتر سازد. بدن شما برای ترمیم زخمها، محافظت در برابر رادیکالهای آزاد و عملکرد صحیح سیستم ایمنی به ویتامین C نیاز دارد. کمبود این ویتامین میتواند منجر به خستگی، خونریزی یا تورم لثهها، کند شدن روند بهبود زخمها و کبودی آسان پوست شود. مرکبات، توتفرنگی، گوجهفرنگی و سیبزمینی سفید از منابع خوب این ویتامین به شمار میروند.
چه زمانی باید با پزشک مشورت کرد؟
کمبود مواد مغذی بهتدریج ایجاد میشود، بهویژه اگر داروهای دسته GLP-1 باعث حالت تهوع، استفراغ و بیاشتهایی مداوم شوند. پزشک بر اساس علائم و سابقه پزشکیتان تشخیص می دهد که آیا به انجام آزمایشهای خون معمول برای بررسی سطح مواد مغذی مانند ویتامین D، B12، آهن یا کلسیم نیاز دارید یا خیر. اگر علائم شما تداوم یافت، با پزشک خود مشورت کنید؛ زیرا این علائم ممکن است نشاندهنده کمبود مواد مغذی باشند.
تغذیه کافی هنگام کاهش اشتها
برای اطمینان از دریافت غذای کافی و حفظ سلامتی در دوران مصرف داروهای GLP-1، انجام چند کار میتواند مفید باشد. پیش از صرف غذا، با انجام فعالیتهای سبک مانند یک پیادهروی کوتاه، اشتهای خود را تحریک کنید. بهجای خوردن سه وعده غذایی حجیم، وعدههای کوچکتر اما پرتکرارتر میل کنید. اگر تمایلی به خوردن غذاهای معمول ندارید، یک اسموتی درست کنید یا کمی آبِ گوشت (یا عصاره استخوان) بنوشید؛ اما مراقب باشید که درست پیش از غذا یا در حین صرف آن، معده خود را با مایعات پر نکنید. همچنین، وعدههای غذایی را به فرصتی لذتبخش برای تجدید قوا تبدیل کنید: هنگام غذا خوردن بنشینید و در وضعیتی راحت باشید و برای لذت بردن از غذا وقت بگذارید./
